X
Następny artykuł dla Ciebie

Choć nasz poziom inspiracji ulega czasami zmianom, wszyscy różnimy się podstawowym poziomem kreatywności. Na przykład można chyba śmiało założyć, że John Coltrane był bardziej twórczy niż Justin Bieber czy że talenty twórcze Leonarda da Vinci górowały nad walorami George'a W. Busha. W świecie biznesu niewielu przedsiębiorców może realistycznie oczekiwać, że uda im się pójść w ślady gigantów innowacyjności, takich jak Steve Jobs, Jeff Bezos, Richard Branson czy firm, które osoby te stworzyły.

Ale czy można tak kimś pokierować, by stał się bardziej kreatywny?

W pewnym stopniu, bo nasz poziom kreatywności trudno zmienić. Jest on związany z cechami charakteru takimi jak dociekliwość intelektualna, otwartość na nowe doświadczenia, niekonwencjonalność, które w dużej mierze ustalają się, kiedy wkraczamy w okres dorastania. Osoby kreatywne charakteryzują się także wyższym ilorazem inteligencji oraz mają osłabiony mechanizm utajonego hamowania - tzn. „nieumiejętność” tłumienia nieistotnych czy niewłaściwych myśli, które stanowią podstawowy budulec kreatywnych pomysłów.

Jak podkreśla się w ostatnich badaniach na ten temat, kluczowe składniki kreatywnego działania są uzależnione od dziedziny: w sztuce poziom IQ nie jest tak istotny jak chęć poszukiwania piękna, skłonność do fantazjowania czy żywa wyobraźnia; w nauce myślenie, uzasadnianie i dążenie ku prawdzie stanowią podstawę - i to nawet ważniejszą niż poziom IQ; w biznesie IQ i ekstrawertyczny styl bycia mogą okazać się pomocne, zwłaszcza dlatego, że innowacyjność zależy od umiejętnego sprzedawania kreatywnych pomysłów innym.

Kreatywność nie jest więc tak w 100% podatna na kształtowanie - osobowość stawia nam pewne ograniczenia - a mimo to można ją wciąż stymulować poprzez celowe zabiegi, zwłaszcza w dłuższym okresie. Badania genetyczne sugerują, że geny determinują jedynie 10% zmienności w obszarze potencjału kreatywności, mamy więc spory zakres manewru.

Oto najważniejsze czynniki, które należy wziąć pod uwagę, kiedy próbujemy stymulować czyjąś kreatywność:

Przekazuj jak najpełniejszą odpowiedź zwrotną

Biorąc pod uwagę, że większość ludzi nie jest aż tak twórcza, jak sądzi, należy wszelkie próby stymulowania kreatywności rozpoczynać od przedstawienia szkolonej osobie obrazu sytuacji. Zwłaszcza kiedy mamy do czynienia z osobami narcystycznymi, ponieważ cecha ta wyolbrzymia ich ocenę własnych kompetencji, sięgając poziomu, który nie ma wiele wspólnego z rzeczywistością.

Przedstawienie faktycznego obrazu sytuacji ma pomóc w domknięciu rozziewu między ich pewnością siebie a kompetencjami. Pracownicy, którym zależy na takich informacjach, jak wskazują badania, są o wiele bardziej kreatywni niż ich odpowiednicy. Z kolei osoby, które ignorują informacje zwrotne płynące z otoczenia, skończą jako osoby kreatywne - ale tylko w swojej wyobraźni.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Co niszczy twoją kreatywność? »

3 wrogów kreatywności. To oni przeszkadzają w rozwoju twojej kariery! 

Joanna Koprowska PL

Jakie działania hamują nasze twórcze myślenie?

Zapewnij szkolenie dotyczące kreatywnego myślenia

Odkryto, że istnieje kilka ćwiczeń, które mogą pomóc podnieść kreatywność. Na przykład, kiedy uczymy innych ludzi wykrywać nowatorskie idee, podejmować trudne wyzwania, zdobywać wiedzę pochodzącą spoza ich obszaru specjalizacji czy łączyć niezwiązane ze sobą fakty albo idee, może to stać się czynnikiem podnoszącym naszą kreatywność.

Inkubatory przedsiębiorczości są tak efektywne właśnie dlatego, że skutecznie łączą wiele z tych technik (np. odrywają ludzi od ich codziennych zajęć oraz zmuszają ich do zwrócenia uwagi na inne tematy, by spojrzeli na rzeczywistość z innej perspektywy itd.). Wprowadzenie nawet małych zmian w codzienną rutynę zajęć może mieć pozytywny wpływ na twoją kreatywność - na przykład wybieranie innej drogi do pracy lub nowe hobby albo zajęcia.

Udowodniono również, że pozytywny wpływ na kreatywność wywierają ćwiczenia medytacyjne i relaksacyjne, po części poprzez to, że poprawiają nasz nastrój. Po przejrzeniu wniosków z niemal 600 badań poświęconych medytacjom, w tym świadomości, można stwierdzić jedno - techniki te zwiększają kreatywność równie skutecznie, jak psychoterapia poprawia dobrostan - a nie tylko wprowadzają nas w głębszy stan odprężenia czy poprawę nastroju. Menedżerowie mogą zwiększyć kreatywność swoich pracowników nie tylko umożliwiając im praktykowanie medytacji czy technik relaksacyjnych i zachęcając ich do tego, ale również samemu je praktykując - im bardziej menedżerowie są zrelaksowani i świadomi, w tym większym stopniu będą potrafili dostrzec i nagrodzić kreatywność innych.

Zlecaj ludziom takie zadania, jakie najbardziej lubią

Jedną z najskuteczniejszych metod zwiększania kreatywności jest podniesienie motywacji, zwłaszcza tej wewnętrznej (radości płynącej z określonych zadań, zainteresowań czy uczestnictwa). Od kiedy Teresa Amabile po raz pierwszy zwróciła na to uwagę, badania metaanalityczne potwierdziły jej przeczucia, że zlecanie ludziom zadań, które najbardziej lubią, wyzwala w nich potencjał twórczy. Z kolei nagrody płynące z zewnątrz, na przykład zachęty finansowe, najczęściej prowadzą do zduszenia kreatywności. Mówiąc słowami Carla Junga: Twórczy umysł bawi się przedmiotami, które kocha.

Interesujesz się innowacjami? Sięgnij po naszą książkę! »

DNA innowatora. Zostań mistrzem we wdrażaniu innowacji! 

Innowacyjne pomysły zapewniły pionierskim przedsiębiorcom potężną przewagę konkurencyjną i ogromne bogactwo.
Pytanie za milion dolarów brzmi: jak oni to zrobili?
A pytanie za 10 milionów to: jak ja to mogę zrobić?
Dowiedz się, co składa się na DNA innowatora: poznaj inspirujące historie przełomowych innowacji i wykorzystaj doświadczenie wizjonerów biznesu, by osiągnąć własny sukces!

Pomóż pracownikom w rozwijaniu wiedzy

Jak w każdej materii, kreatywność jest funkcją nie tylko potencjału, umiejętności logicznego rozumowania czy motywacji, ale również wiedzy.

Większość ludzi skłania się ku przekonaniu, że wiedza przeszkadza twórczemu myśleniu - że im więcej czytamy czy poznajemy, tym trudniej nam zdobyć się na kreatywność. Z jednej strony w zasadzie nie da się wymyślić nic, co byłoby całkowitą nowością, i dlatego też Einstein zwykł mawiać, że sekret kreatywności polega na umiejętnym ukrywaniu źródeł.

Z drugiej strony bez wiedzy czy umiejętności technicznych nie da się obecnie stworzyć niczego kreatywnego. Jeżeli nie umiesz grać na pianinie, nigdy nie będziesz w stanie improwizować; jeżeli nie mówisz danym językiem, nie będziesz umiał w nim opowiadać dowcipów; a jeżeli nie potrafisz kodować, nigdy nie stworzysz oryginalnej aplikacji. Dlatego wyższy poziom wiedzy fachowej, zwłaszcza w obszarach, na których bardzo zależy twojemu pracodawcy, zwiększa szanse na kreatywność w tym zakresie.

Oczywiście wiedza fachowa nie wystarczy, żeby działać w sposób twórczy. Opanowanie składowych systemu to za mało - trzeba wiedzieć, jak nimi w oryginalny sposób manipulować. Picasso powiedział kiedyś: Ucz się zasad jak profesjonalista, by móc je potem łamać jako artysta.

I na koniec nie zapominajmy, że o ile kreatywność pojedynczych osób jest czymś ważnym, o tyle kreatywność zespołu jest o wiele ważniejsza. Zachodni sposób postrzegania ludzi kreatywnych jako indywidualistów i supergwiazd pozostaje w głębokiej sprzeczności z rzeczywistością prawdziwego świata. Kreatywność to przeważnie cecha zespołu, która może powstać wskutek skoordynowanych działań, ponieważ potrzebuje, by członkowie zespołu odłożyli na bok swoje osobiste interesy, tak by mogli pracować zespołowo - i to właśnie dlatego przywództwo staje się kluczowym czynnikiem kreatywności.

Oto trzy podstawowe zasady, jakimi mogliby się kierować menedżerowie w celu zwiększenia kreatywności w podległych im zespołach:

  • Równoważ podobieństwa i różnice. Najlepsze zespoły zazwyczaj są jednorodne pod względem wartości (wszyscy członkowie są motywowani tymi samymi rzeczami), ale różnią się stylem (w ich skład wchodzą osoby o różnych osobowościach, umiejętnościach i doświadczeniach).

  • Unikaj zatrudniania zbyt wielu „twórców”. Choć pomysłodawcy są niezbędni w każdym twórczym zespole, ich pomysły będą wdrożone, jeżeli w skład zespołu wchodzą także ludzie, którzy zajmą się pracą wykonawczą, są pragmatyczni i przywiązują wagę do szczegółów, pomagając zamienić kreatywne pomysły w prawdziwe innowacje. Nie myśl, że twoi mniej kreatywni pracownicy nie są istotni dla sukcesu twórczej pracy całej grupy.

  • Zaakceptuj porażkę. To stwierdzenie może brzmieć jak wyświechtany frazes, ale i tak jest prawdziwe. Wielu menedżerów i niejedna firma udają, że akceptują porażki, ale nie robią też zbyt wiele w tym kierunku, by do nich ośmielać pracowników. Chcą by osiągali mniej za pomocą więcej i chętnie wspierają swoje kreatywne pomysły, dotąd aż z pewnością zadziałają. Jeżeli nie jesteś gotów na akceptację porażki, nigdy nie uda ci się zmotywować pracowników, by zrobili coś kreatywnego.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jak Pixar wspomaga kreatywność? »

Jak Pixar wyzwala kreatywność zespołową 

Ed Catmull

Wielu ludzi wierzy, że dobre pomysły są trudniejsze do zdobycia niż dobrzy pracownicy. Z poglądem tym absolutnie nie zgadza się prezes Pixara.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy