X
Następny artykuł dla Ciebie
Wyświetl >>

Jak skutecznie pracować w kontaktach z różnymi krajami, językami oraz kulturami

Tsedal Neeley  · 5 min

Jak skutecznie pracować w kontaktach z różnymi krajami, językami oraz kulturami

Według niedawnego raportu McKinsey Global Institute do 2030 r. liczba osób pracujących na całym świecie osiągnie 3,5 mld, a nadal będzie występować niedostatek wykwalifikowanych pracowników. W efekcie czeka nas zapewne coraz bardziej intensywna rywalizacja o talenty.

Zamiast zakładać, że wszyscy będziemy pracować w jednym miejscu, w rodzimej kulturze, konieczne będzie opanowanie nowych umiejętności, postaw i zachowań, które pomogą nam skutecznie działać w różnych kulturach. Musimy wykazywać się większą elastycznością oraz zdolnością do przystosowania w sposobie myślenia o karierze, współpracownikach i samej współpracy. Dzięki pięcioletnim badaniom globalnego personelu Rakuten, japońskiego giganta handlu internetowego, udało mi się lepiej zrozumieć, co decyduje o sukcesie nowego rodzaju globalnego pracownika.

Przed 2010 r. Rakuten był wielojęzyczną firmą globalną. Japońscy pracownicy w centrali w Tokio porozumiewali się po japońsku, Amerykanie w oddziale w Stanach Zjednoczonych mówili po angielsku, a pracownicy w Azji, Europie i Ameryce Południowej posługiwali się mieszanką miejscowych języków. W celu usprawnienia komunikacji między krajami zatrudniano tłumaczy. Co więcej, poszczególne oddziały zachowywały względną autonomię, a każdy z nich miał odrębną kulturę organizacyjną oraz normy postępowania. Ale w 2010 r. Rakuten wprowadził dla ponad 10 tys. pracowników politykę komunikowania się wyłącznie po angielsku.

Prezes firmy, Hiroshi Mikitani, uświadomił sobie, że prowadzenie działalności biznesowej w wielu językach uniemożliwia firmie dzielenie się cenną wiedzą istniejącym już oddziałom działającym na całym świecie oraz nowym, które dopiero powstały. Rakuten postanowił również zwiększyć przychody z działalności za granicą w odpowiedzi na prognozowane zmniejszenie się japońskiego PKB w relacji do globalnego PKB (z 12% w 2006 r. do 3% w 2050 r.) i chciał poszerzyć swoją globalną pulę talentów. Jak przewidywał Mikitani, język angielski mógł zrewolucjonizować zarówno sposób pracy, jak i interakcji personelu firmy na całym świecie.

Szukasz inspiracji? Poznaj najlepsze książki biznesowe »

KOMPENDIUM: Jak mówić, by słuchali. Komunikacja w biznesie 

Jak stać się autentycznym mówcą i dobrym słuchaczem? Jakie tajniki skutecznej komunikacji interpersonalnej powinien zgłębić każdy wysokoefektywny przywódca? Jak umiejętnie operować perswazją? To tylko część pytań, na które uzyskasz odpowiedzi w naszym najnowszym kompendium wiedzy przeznaczonym dla ambitnych specjalistów, menedżerów i liderów.

Narzucenie angielskiego było jednak źródłem rozmaitych wyzwań językowych i kulturowych. Wyzwania te różniły się w zależności od wcześniejszych doświadczeń i lokalizacji pracowników. Szczególnie dużo musiały się nauczyć dwie grupy. Japońscy pracownicy, choć doskonale rozumieli już japońskie koncepcje typu kaizen (doskonalenie) czy omotenashi (gościnność), mieli kłopoty z biegłym opanowaniem angielskiego. Amerykańscy pracownicy, którzy biegle posługiwali się językiem angielskim, mieli kłopoty z przyjęciem nowych zasad pracy i ze sprostaniem japońskim oczekiwaniom.

Pracownicy, którzy musieli dostosować się zarówno do nowego języka, jak i nowej kultury – których nazwałam „podwójnymi emigrantami” w swoich własnych krajach – napotkali na najmniej problemów ze zmianą i przyjęciem nowych zasad komunikowania się wyłącznie po angielsku. Wywodzili się oni z tak odmiennych krajów jak Brazylia, Francja, Niemcy, Indonezja, Tajwan, Tajlandia i wszyscy wykazywali cechy, które określam mianem orientacji na pracę globalną. Rozwijanie tego typu orientacji może być niezwykle przydatne dla wszystkich osób, które pracują w międzynarodowych firmach lub którym zależy im na karierze globalnej, ale mogą z niej również skorzystać menedżerowie, którzy pragną doskonalić umiejętności swoich pracowników. Obejmuje ona pięć podstawowych działań.

1. Przyjęcie pozytywnej obojętności

Pozytywna obojętność oznacza zdolność przymykania oczu na wiele różnic kulturowych, które nie są szczególnie ważne lub nie zasługują na uwagę, przy jednoczesnym optymistycznym podchodzeniu do kontaktów z kulturą postrzeganą jako obca. Chodzi tu o stosunkowo bezproblemowe przystosowanie do praktyk zawodowych, które mogą pierwotnie zdawać się obce kulturowo – takich jak konieczność noszenia identyfikatorów czy częste sprawozdania z realizacji kluczowych wskaźników.

Pozytywna obojętność ma znaczenie z dwóch powodów. Po pierwsze, praca w międzynarodowym środowisku (zespole) z definicji naraża pracowników na kontakt z różnicami kulturowymi oraz zróżnicowanymi kulturowo praktykami, a zdolność inteligentnego dopasowania się może zadecydować o jej sukcesie lub niepowodzeniu. Po drugie, pozytywna obojętność w znacznym stopniu ułatwia życie zawodowe w firmie globalnej, ponieważ pracownicy otwierają się na uczenie się i badanie nowych obszarów.

2. Szukanie wspólnych cech między kulturami

To sposób, który umożliwi tobie i twoim pracownikom zbliżenie się do obcej kultury i otworzenie na jej różnice w zgodzie z działaniem numer jeden. Odkrywane wspólne cechy mogą się różnić od innych i początkowo nie wydawać wcale oczywiste. Na przykład francuski pracownik Rakuten poczuł wspólnotę ze swoimi japońskimi współpracownikami, zdając sobie sprawę z tego, że obydwie kultury są nastawione na wyniki i wykazują skłonność do analizowania procesów w celu ich doskonalenia. Indonezyjski inżynier odkrył wspólne ich cechy, zwracając uwagę na narzucany przez Rakuten wymóg poświęcenia 5 minut tygodniowo na sprzątanie własnych biurek i porównując tę praktykę z myciem stóp i rąk przed wejściem do meczetu. Jego zdaniem obydwa rytuały oczyszczenia były świadectwem dbałości i odpowiedzialności za określone miejsce. Szukanie podobieństw ma znaczenie w orientacji na pracę globalną, ponieważ jest czynnikiem zbliżającym współpracowników z różnych kultur, co z kolei przyczynia się do skuteczniejszej współpracy oraz działań zespołowych.

3. Identyfikacja z globalną organizacją, a nie jej lokalnym oddziałem

Poczucie przynależności do większej organizacji zwiększa szanse na to, że będzie się dzielić jej wartości i cele. Identyfikacja z organizacją, termin oznaczający poczucie wspólnoty z własną organizacją, ma kluczowe znaczenie, przyczyniając się do poprawy zadowolenia z pracy, zaangażowania oraz wyników. Oto, jak zachowanie to określił indonezyjski pracownik Rakuten: „Z mojej perspektywy, jeśli wykonuję swoją pracę, przyczyniam się do globalizacji firmy”. Identyfikacja z globalną organizację była jego zdaniem tożsama z poczuciem wspólnoty z międzynarodową firmą oraz jej dalszą ekspansją.

W rozwinięciu poczucia przynależności do nadrzędnej organizacji pomógł też klarowny komunikat ze strony najwyższego kierownictwa dotyczący globalnej ekspansji, podobnie jak stworzenie wewnętrznego portalu społecznościowego, którego zadaniem było sprzyjanie kontaktom międzynarodowym.

4. Dążenie do interakcji z innymi odległymi geograficznie jednostkami organizacji

Tak zwani „podwójni emigranci” w przeciwieństwie do pracowników z Japonii czy Stanów Zjednoczonych chętnie przyjęli pracowników z innych jednostek Rakuten i zabiegali o częstsze kontakty z nimi. Najwięcej tego typu dobrowolnych interakcji, zgłaszanych przez 52% pracowników, zanotowano w Brazylii. Dla odmiany, w Stanach Zjednoczonych, gdzie odnotowano najniższy poziom dobrowolnych interakcji z innymi jednostkami, wynosił on ok. 2%.

Tego typu zachowania mają znaczenie z punktu widzenia orientacji na pracę globalną, ponieważ, jak pokazują moje badania, wysoki poziom interakcji sprzyja ogólnie rozwijaniu zaufania i wspólnej wizji pomiędzy pracownikami w różnych krajach. Wzajemne kontakty mają decydujące znaczenie dla wymiany wiedzy pomiędzy różnymi jednostkami. Dzięki temu widza niejawna może się stać bardziej jawna; możliwe jest uzyskanie korzyści dzięki dzieleniu się informacją oraz najlepszymi praktykami; uczenie się od siebie nawzajem staje się kolejnym wspólnym doświadczeniem, które może przyśpieszyć rozwój efektywności biznesowej w globalnej organizacji. Mówiąc o implikacjach gwałtownego rozwoju działalności biznesowej w Internecie w jego kraju, pewien tajski pracownik wyraził to następująco: „Uczenie się od innych krajów, szczególnie w krajach rozwijających się, ma naprawdę kluczowe znaczenie”.

5. Aspiracje do globalnej kariery

W niektórych sektorach globalny popyt na pracowników mówiących po angielsku sprawia, że globalna kariera staje się całkiem atrakcyjna. Powodami dążenia do globalnej kariery, jakie wymieniali „podwójni emigranci”, były podróże, mieszkanie w nowym kraju oraz możliwości doskonalenia zawodowego, które wiązały się z pracą w międzynarodowej firmie. Niektóre osoby, z którymi rozmawiałam, od dawna pragnęły pracować za granicą, podczas gdy u innych marzenie to pojawiło się, kiedy zaczęły się uczyć języka angielskiego. Pragnienie nauki języka angielskiego oraz pracy za granicą najwyraźniej wzajemnie się wzmacniały. „Będę miała większe szanse na wyjazd i pracę w innym kraju. Bez wątpienia jest to coś, co będę starała się zrobić w przyszłości, kiedy mój angielski będzie lepszy”, powiedziała mi pracownica z Tajwanu.

Tych pięć postaw i zachowań decyduje o sukcesie globalnego pracownika. Być może udaje ci się stosować w obecnej pracy część z nich, a być może nawet wszystkie. A może szukasz dopiero sposobów na rozwinięcie swojej kariery w międzynarodowej firmie. Tak czy inaczej, wszyscy możemy nauczyć się czegoś od „podwójnych emigrantów” w Rakuten, którzy stanowią wzorzec dla obecnych i przyszłych pracowników globalnych.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Tajniki organizacji światowego lidera »

L'Oreal wzorem organizacji wielokulturowej 

Jak firma L’Oréal, przeobrażając się z bardzo francuskiej organizacji w światowego lidera w branży kosmetycznej, zmaga się z napięciem pomiędzy globalnym a lokalnym wymiarem działalności.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy