X
Następny artykuł dla ciebie

Depresja, nerwica, zaburzenia lękowe. Jak pomóc pracownikom z problemami psychicznymi?

Jen Fisher, Diana O’Brien

Eksperci twierdzą, że jedna spośród czterech dorosłych osób zmaga się z problemami natury psychicznej. Ludzie borykający się z takimi stanami – od tych mniej poważnych po przypadki kliniczne – z reguły ukrywają je w pracy, obawiając się dyskryminacji ze strony współpracowników, a nawet przełożonych. Stygmatyzacji tej można i należy się przeciwstawiać. Wymaga to jednak czegoś więcej niż tylko zasad określanych przez kierownictwo. Potrzeba też empatycznych działań menedżerów na niższych szczeblach.

Kilka lat temu Jen w połowie niezwykle udanego roku obudziła się rano, nie mogąc wstać z łóżka. Jako osoba w pełni zaangażowana w pracę zignorowała sygnały ostrzegawcze mówiące, że cierpi na zespół stresu pourazowego (PTSD). Jej mentorka Diana już wcześniej czuła, że dzieje się z nią coś niepokojącego. Kiedy Jen nie była w stanie przyjść do pracy, sprawa stała się dla niej oczywista. Diana rozumiała zmagania koleżanki. Sama walczyła ze stanami lękowymi. Jako ciężko pracująca matka dorosłych trojaczków z autyzmem często z trudem radziła sobie z problemami we własnym życiu.

Odkrywaj jeszcze więcej i częściej. Kupując prenumeratę, gwarantujesz sobie dostęp do solidnej dawki harvardzkiej wiedzy. Miej pewność, że nic cię nie ominie.

Z prenumeratą możesz więcej!

Powiemy otwarcie: to historia o nas. Zaliczamy się do grona osób, które zmagały się z problemami ze zdrowiem psychicznym. Każda z nas w trakcie kariery zawodowej doświadczała różnych stanów psychicznych – od doskonałego i skutecznego funkcjonowania po balansowanie na krawędzi. Z własnego doświadczenia wiemy więc, jak ważne w powrocie do normalnego funkcjonowania jest wsparcie ze strony menedżerów.

Zrozumienie problemów psychicznych pracowników – oraz wiedza, jak na nie reagować – może mieć dla nich decydujące znaczenie zarówno na płaszczyźnie zawodowej, jak i osobistej. Wiąże się z tym zdolność dostrzeżenia problemu, zaoferowanie pomocy oraz zapewnienie „Jestem z tobą, nie jesteś w tym sam”.

Dokładnie to powiedziała Jen, kiedy współpracownik zwierzył się jej, że trapią go stany lękowe, które zaczęły kłaść się cieniem na jego pracy i relacjach w domu. Zwrócił się do niej, ponieważ wcześniej otwarcie opowiadała o swoich problemach. Wysłuchała go, postarała się zrozumieć, czego potrzebuje, i opowiedziała mu o dostępnych zasobach, takich jak Program Wspierania Pracowników. Następnie podtrzymywała z nim kontakt, sprawdzając, czy otrzymuje potrzebne wsparcie, i podkreślając, że może liczyć na pomoc jej oraz innych osób.

Jak nauczyć się i inne osoby w zespole, aby w podobny sposób podchodziły do problemów psychicznych współpracowników? Oto pięć sposobów, z których mogą skorzystać menedżerowie, aby budować kulturę opartą na empatii:

Zwracaj uwagę na język

Wszyscy powinniśmy zdawać sobie sprawę z tego, że słowa, jakich używamy, stygmatyzują problemy związane ze zdrowiem psychicznym. „Jemu znów odbiło – wszystko chce organizować”. „Ona ma dziś zupełną schizę!”. „W tym tygodniu całkiem mu się w głowie poprzestawiało – stale ma huśtawkę nastrojów”. Każdy z nas słyszał podobne uwagi, być może nawet sam je wypowiadał. Jednak w uszach współpracowników, którzy borykają się z problemami psychicznymi, brzmią one jak oskarżenia. Czy sami powiedzielibyśmy o swoich problemach lub przyznali szefowi, że musimy skorzystać z pomocy terapeuty po usłyszeniu takich słów?

Przeformułuj znaczenie „chorobowego”

Jeśli ktoś ma raka, nikt nie mówi: „Weź się w garść” albo „Nie możesz sobie jakoś z tym poradzić?”. Ludzie zdają sobie sprawę, że ktoś ma do czynienia z chorobą i potrzebuje czasu, aby ułożyć sobie życie na nowo. Jeśli pracownik jest przeziębiony, prawdopodobnie powiemy mu, żeby poszedł do domu, wziął leki, odpoczął. Kto jednak w podobny sposób zareaguje na wybuchy emocjonalne lub inne oznaki stresu, niepokoju czy zachowań maniakalnych? Jako menedżerowie powinniśmy zacząć traktować dolegliwości psychiczne podobnie jak choroby fizyczne.

Zachęcaj do otwartych i szczerych rozmów

Ważne jest, aby stworzyć pracownikom bezpieczną przestrzeń, aby mogli rozmawiać o swoich problemach bez obaw, że zaszufladkuje się je jako osoby „niestabilne”, pominie przy kolejnych projektach lub zablokuje możliwość awansu. Jako liderzy powinniśmy zachęcać pracowników do otwartego mówienia o swoich problemach, przytłoczeniu pracą i potrzebie pomocy. Barierę tę możemy pokonać, m.in. dzieląc się własnymi doświadczeniami lub historiami osób, które miały podobne problemy, otrzymały pomoc i pomyślnie kontynuowały karierę.

Nowoczesne przywództwo to nie tylko umiejętność motywowania pracowników do działania. »

Działaj proaktywnie

Stres nie zawsze jest czymś złym. Ponadto osoby, które pracują pod presją, często się do niej przyzwyczajają lub wykształcają mechanizmy obronne. Niemniej na dłuższą metę niekontrolowany stres może się przyczynić do pogłębienia symptomów chorób o podłożu psychicznym. Jak zadbać o to, aby pracownicy odnaleźli równowagę? Możemy np. zaoferować dostęp do specjalnych programów, publikacji lub innych zasobów poświęconych zarządzaniu stresem i budowaniu odporności psychicznej. W przeprowadzonej przez nas ankiecie rynkowej dotyczącej wypalenia zawodowego prawie 70% respondentów stwierdziło, że pracodawcy nie robią wystarczająco dużo, aby przeciwdziałać temu zjawisku lub łagodzić jego symptomy. Wniosek? Naszym zadaniem jako menedżerów jest jeszcze większe wspieranie pracowników w korzystaniu z dostępnych zasobów, zanim stres doprowadzi do pojawienia się poważniejszych problemów.

Naucz pracowników zauważać problemy psychiczne oraz reagować na nie

W każdej firmie znajduje się apteczka pierwszej pomocy na wypadek, gdyby ktoś potrzebował plastra lub leku przeciwbólowego. Choć problemy natury psychicznej są bardziej złożone i trudno o szybką interwencję, warto szkolić pracowników w udzielaniu pierwszej pomocy również w takich sytuacjach. W Stanach Zjednoczonych uruchomiono ogólnokrajowy program mający na celu naukę rozpoznawania oznak świadczących o tym, że ktoś zmaga się z problemami psychicznymi, oraz pomagający w odnalezieniu odpowiednich zasobów. Dzięki odgrywaniu ról oraz innym ćwiczeniom menedżerowie uczą się, jak słuchać innych, zapewniać wsparcie oraz oceniać ryzyko działań autodestrukcyjnych. Takie rozmowy z reguły są trudne i pełne emocji, dlatego warto być do nich przygotowanym.

Kiedy pracownicy zmagają się z problemami, powinno nam zależeć na tym, aby chcieli i potrafili się otworzyć i prosić o pomoc. Dzięki tym pięciu strategiom łatwiej nam będzie stworzyć kulturę, która nie stygmatyzuje ich problemów psychicznych.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Zadbaj nie tylko o ciało, ale też umysł »

Jak zachować dobrą kondycję psychiczną 

David Rock

Ważne jest, aby dobrze zjeść, a my cieszymy się, mając nowy zestaw zdrowych posiłków. Problem polega na tym, że jako społeczeństwo nie mamy dobrych informacji o tym, czego potrzeba, aby mieć zdrowy umysł.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy