X
Następny artykuł dla Ciebie

Skupianie się na tym, co nieznane, może chronić przed zbytnią pewnością siebie

(Nr 199, wrzesień 2019)

Nadmierna pewność siebie skutkuje złymi decyzjami w wielu obszarach – od kampanii wojennych, przez terapie medyczne i inwestycje korporacyjne, po wybory strategiczne. Jest to wszechobecny i kosztowny problem, dlatego naukowcy od wielu lat badają jego przyczyny. Według wielu badaczy winę za ten stan rzeczy ponosi skłonność ludzi do skupiania się na dowodach potwierdzających to, co ich zdaniem się wydarzy, przy jednoczesnym ignorowaniu innych możliwych scenariuszy. W celu przeciwdziałania tej tendencji często radzi się zespołom, aby wyznaczyły adwokata diabła lub zaleciły członkom wzięcie pod uwagę alternatywnego rozwoju wypadków.

Ostatnio przedmiotem zainteresowania badaczy stało się inne źródło zbytniej pewności siebie: pomijanie w przewidywaniach nieznanych zmiennych. Uczestnicy jednego z badań mieli odpowiedzieć na pytania wielokrotnego wyboru; oszacować prawdopodobieństwo tego, że ich odpowiedzi są trafne; wyjaśnić powody swoich wyborów i ocenić, w jakim stopniu powody te opierały się na znanych bądź nieznanych informacjach (na przykład uczestnik próbujący ocenić kaloryczność różnych dań serwowanych w restauracjach szybkiej obsługi nie wiedział, ile tłuszczu zawiera mięsny pulpet). Badani, którzy powołali się na dużą liczbę nieznanych informacji, przejawiali nadmierną pewność o wiele rzadziej niż inni. W kolejnym badaniu, w którym również użyto pytań wielokrotnego wyboru, niektórym uczestnikom polecono, aby „uwzględnili alternatywną opcję”, natomiast innym podpowiedziano, aby „wzięli pod uwagę to, czego nie wiedzą” (grupa kontrolna nie otrzymała żadnych tego rodzaju wskazówek). Obie grupy, którym udzielono instrukcji, wykazywały nadmierną pewność siebie rzadziej niż grupa kontrolna – przy czym u ludzi namówionych do uwzględnienia nieznanego przesadna pewność siebie zmalała przynajmniej w takim samym stopniu, a często nawet większym, jak u osób, którym zalecono rozważenie alternatywnej opcji.

„Ludzie zazwyczaj nie doceniają tego, czego nie wiedzą – piszą naukowcy. – Dlatego zbytnia pewność siebie jest powodowana w jakiejś części nieuwzględnieniem nieznanych czynników”. Tak więc zamiast skupiać się wyłącznie na możliwych rezultatach, zwróćmy uwagę na elementy nieznane, które w przyszłości mogą nas zaskoczyć.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Czego warto unikać »

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy