X
Następny artykuł dla ciebie

Straciłeś pracę? Nie pozwól, by kontrolę nad tobą przejął wewnętrzny krytyk

Susan Peppercorn

Zwolnienie to jedno z najtrudniejszych doświadczeń, z jakimi możesz się zmierzyć w trakcie kariery. Jako coach kadr zarządzających bezpośrednio stykałam się z szokiem, żalem i niepokojem, jaki zwykle towarzyszy tego typu utracie pracy.

Zwolnienie potrafi wywołać poczucie bezsilności i zwątpienia w siebie, co objawia się przerażającym brakiem kontroli nad głosem nieustępliwego wewnętrznego krytyka – szczególnie gdy w przeciwieństwie do ciebie inne osoby w organizacji zatrzymały swoje stanowiska.

To, czy uda ci się pomyślnie przejść do następnej fazy kariery i życia, będzie zależało od tego, jak podejdziesz do tego, co się wydarzyło. Choć zwolnienie może tymczasowo zdestabilizować twoją karierę, nie musi jej wykoleić, jeśli dowiesz się, nad którymi elementami procesu możesz mieć kontrolę – w szczególności nad mentalnymi nawykami, które praktykujesz w odniesieniu do przeszłych wydarzeń. Prowadząc coaching z menedżerami wyższego szczebla, którzy niedawno doświadczyli zwolnienia, obserwowałam, jak niektórzy z nich podnoszą się, idą dalej i ostatecznie świetnie funkcjonują, podczas gdy inni zamykają się w cyklu rozżalenia i samooskarżeń. Te niszczycielskie schematy myślenia sprawiają, że grzęzną oni w negatywnym nastawieniu i nie potrafią odzyskać równowagi oraz zdecydować, gdzie chcą iść dalej. Poniżej opisuję trzy kroki, które możesz wykonać, aby uciszyć swojego wewnętrznego krytyka, zbudować odporność i utrzymać konstruktywny sposób myślenia po zwolnieniu.

Zachowaj pozytywne nastawienie

Aby odbić się od dna po porażce, przeciwstaw się nieskutecznym schematom myślenia, które pogłębiają problemy, zamiast przybliżać cię do potencjalnych rozwiązań. Aby zobaczyć, jak sposób myślenia może ci pomóc odrodzić się po zwolnieniu, zastanów się nad radykalnie odmiennymi doświadczeniami dwóch 50‑letnich menedżerów z branży biotechnologii, z którymi prowadziłam coaching – nazwijmy ich Owenem i Bobem. Owen ciężko przyjął wiadomość o zwolnieniu. Choć było ono efektem fuzji, a nie osiąganych przez niego wyników, Owen wciąż się obwiniał, myśląc: „Dlaczego tego nie przewidziałem?”. Wmawiał sobie, że to wina jego kwalifikacji i wieku, potwarzając: „Nie nadaję się do pracy w branży badawczej, w wieku ponad 50 lat nie uda mi się już zdobyć kolejnej pracy”. Zamiast zająć się przemyśleniem tego, co mógłby robić dalej, Owen poświęcał większość czasu na obwinianie się i przeglądanie przypadkowych ogłoszeń o pracę, coraz bardziej się przy tym frustrując. Kiedy zgłosił się do mnie kilka miesięcy po zwolnieniu, ledwie mógł się zebrać, żeby wstać rano z łóżka. Nie rzucił wyzwania wewnętrznemu krytykowi, który ganił go za utratę pracy, mimo że część jego współpracowników jej nie straciła, i w rezultacie wpadł w depresję.

Szukasz pracy? Ten e‑book pomoże napisać CV, którym oczarujesz rekruterów »

HBRP Jobs-To-Be-Done „Nowa praca” - ebook 

Dowiedz się, jak napisać CV i list motywacyjny, które wyróżnią Cię w oczach przyszłego pracodawcy, przygotuj się do rozmowy kwalifikacyjnej i zdobądź pracę, która rozpocznie nowy wspaniały etap w Twojej karierze!

Bob również doświadczył zwolnienia, ale przyjął zupełnie inne podejście. Po pierwszym szoku wywołanym wiadomością, zaczął szukać nowych możliwości. Odświeżył swój życiorys i profil na LinkedIn, aby odzwierciedlały to, że szukał pracy, a następnie zaczął strategicznie kontaktować się ze swoją siecią. Kiedy czasem ogarniało go zwątpienie i niepokoiło tymczasowe bezrobocie, nieustannie powtarzał sobie: „Mam umiejętności cenione na rynku, a ta zmiana jest okazją do tego, żeby zbadać możliwości kariery, których w przeciwnym razie nigdy bym nie miał okazji poznać”. W ciągu kilku tygodni Bob ustalił kilka nowych możliwości zatrudnienia, a ponad 30 osób w jego sieci zgodziło się pomóc mu w szukaniu pracy.

Kluczowa różnica między podejściem Owena i Boba nie polegała na tym, że jeden lepiej przyjął zwolnienie od drugiego – obydwaj byli w równym stopniu rozczarowani utratą pracy. Ale w przeciwieństwie do Owena, Bob skupił się na tym, co mógł kontrolować w tej sytuacji, nie pozwalając, aby jego wewnętrzny krytyk zaprzątał mu głowę.

Zakwestionuj swoje myśli

Po zwolnieniu zupełnie normalne jest to, że ogarnia nas gniew i zwątpienie we własne możliwości, a uczucia te jakiś czas się utrzymują. Choć ważne jest przyjęcie do wiadomości tego, co się stało, oraz odczuć, które nam towarzyszą, kluczową kwestią jest to, aby później zwrócić uwagę na to, jak sami o tym mówimy i ustalenie, czy nasz styl myślenia sprzyja realizacji naszych celów, czy też ją utrudnia. Kwestionując głos wewnętrznego krytyka, możesz zatrzymać negatywny cykl samoobwiniania powstrzymujący cię przed podjęciem konstruktywnych kroków naprzód. Oto kilka przykładów typowych negatywnych myśli, które możesz mieć po zwolnieniu, zestawionych z pytaniami, które możesz sobie zadać, aby odzyskać właściwą perspektywę:

Myśl: „Mogłem zrobić więcej, aby zapobiec zwolnieniu”.
Pytanie: „Jaki mam dowód na to, że mogłem zapobiec zwolnieniu?”.

Myśl: „Zwolnienie było na pewno spowodowane brakiem moich kompetencji lub jakąś inną słabością”.
Pytanie: „Skąd mogę mieć pewność, że miało to związek z jakimś niedostatkiem po mojej stronie?”.

Myśl: „Miałem pecha, znajdując się w niewłaściwym miejscu w niewłaściwym czasie”.
Pytanie: „Jakie warunki biznesowe mogły spowodować, że moje stanowisko uznano za niepotrzebne?”.

Myśl: „To katastrofa, po której nigdy się nie podniosę”.
Pytanie: „Jakie opcje kariery mogę teraz zbadać?”.

Przestaw swoją uwagę ze słabości na mocne strony

Powszechną tendencją po utracie pracy jest próba odgadnięcia, co zrobiło się źle, analizując ze wszystkich stron możliwe niedociągnięcia lub niepowodzenia. Koncentrując się na obszarach, które postrzegasz jako swoje słabe punkty, możesz łatwo zapomnieć o swoich zaletach lub zacząć je bagatelizować.

Aby zmienić takie podcinające skrzydła podejście na bardziej pozytywne, poszerz perspektywę, obejmując nią całą karierę. Jeśli dopiero zaczynasz, szersza perspektywa może obejmować okres wcześniejszej nauki. Celem tego działania jest uświadomienie sobie, że doświadczyłeś już w życiu zawodowych (jak również bez wątpienia osobistych) niepowodzeń, a mimo to udało ci się przezwyciężyć wcześniejsze problemy i dojść do miejsca, w którym się obecnie znajdujesz. Przypomnij więc sobie wcześniejszą trudną sytuację, w jakiej się znalazłeś i którą ostatecznie udało ci się rozwiązać. Mając to na uwadze, zadaj sobie następujące pytania:

  • Z jakich mocnych stron skorzystałeś, aby rozwiązać problem?

  • Czego nauczyłeś się o sobie w tym procesie?

  • Jak możesz skorzystać z tych mocnych stron podczas obecnej zmiany kariery?

W treningu odporności stworzonym przez psychologów z Uniwersytetu Pensylwania dla sierżantów odpowiadających za szkolenia w armii amerykańskiej, uczestnicy łączą siły i pokonują trudne wyzwanie wojskowe, wykorzystując określone wcześniej przez siebie mocne strony zespołu. Możesz zastosować to samo podejście po zwolnieniu, przypominając sobie trudności, z którymi udało ci się rozprawić w przeszłości.

Dzięki właściwemu nastawieniu powiązanym z zadawaniem pytań i wyciąganiem z nich wniosków, zwolnienie da ci możliwość rozwinięcia kariery zamiast skazać cię na upadek. Zdolność wytyczenia kursu na przyszłość, wyboru podejścia do sytuacji i uświadomienia sobie własnych mocnych stron to tylko niektóre z nieoczekiwanych korzyści, jakie masz do dyspozycji, kiedy uda ci się uwolnić z pułapki gniewu i rozczarowania. Jak powiedziała mi kiedyś była klientka po rozpoczęciu nowej pracy: „Żałuję, że kiedy byłam bez pracy, nie wiedziałam, że za rok będę szczęśliwsza niż kiedykolwiek wcześniej”.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jakie organizacje sprzyjają rozwojowi i odnoszeniu sukcesów? »

Kiedy zmieniasz pracę, nie zapomnij o kulturze 

Bill Barnett

Istnieją organizacje, które są obiektami naszych marzeń, gdyż sprzyjają rozwojowi i odnoszeniu sukcesów. Są też takie, które są stresogenne i mogą zmusić nas do odejścia.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy