X
Następny artykuł dla Ciebie

To niesprawiedliwe. Zawsze dostaję więcej pracy, niż jestem w  stanie wykonać. Wszyscy dokoła tylko patrzą, żeby coś mi dorzucić. Czuję się taki bezradny.

Skądś to znasz? Jeśli tak, nie jesteś sam. Wiele osób czuje, że z  każdej strony pojawiają się wobec nich nowe wymagania, co w ich sytuacji zawodowej stawia ich w roli ofiary. Winę za to, że nie mają czasu na ćwiczenia, że nie mogą wyjść z pracy o rozsądnej porze albo że w ogóle trudno im się ze wszystkim wyrobić, zrzucają na czynniki zewnętrzne. Choć czasami faktycznie na niektóre zdarzenia możemy nie mieć żadnego wpływu - na przykład na niedawną epidemię grypy - to jednak w większości przypadków jest wręcz odwrotnie. Zrzucanie odpowiedzialności na innych może sprawić, że przez chwilę poczujemy się lepiej, ale na dłuższą metę taka postawa w niczym nam nie pomoże.

Kiedy ustawiasz się w pozycji ofiary, wszystko dokoła jest cierpieniem. W kontaktach z innymi czujesz się, jakbyś był nieustannie na krawędzi, ponieważ obawiasz się, że zaraz dorzucą ci jeszcze jedno zadanie, choć wcale nie jest ci lekko z tym, co już masz do zrobienia. Ze względu na to, że nie bierzesz pod uwagę możliwości odmowy, mówisz „tak” z obowiązku - i w poczuciu niezadowolenia - a nie dlatego, że szczerze tego chcesz. Ponieważ twoja sytuacja wygląda na bardzo trudną, nie próbujesz rozplanować sobie pracy albo pracować bardziej wydajnie, gdyż sądzisz, że i tak pochłonie ona cały twój czas, nieważne, co zrobisz - jesteś przekonany, że nie da się wszystkiego wykonać. W końcu przestajesz nawet próbować, bo jesteś przekonany, że niezależnie od twoich wysiłków - i tak się nie uda.

Jak zarządzać swoim czasem?

Będąc coachem, który zajmuje się zarządzaniem czasem, widzę, że ludzie mają o wiele większy wpływ na swoją sytuację, niż im się wydaje. Do przełomu w myśleniu dochodzi jednak dopiero wtedy, kiedy zamiast czekać, aż coś samo się zmieni w ich otoczeniu, zaczynają działać samodzielnie. Podobnie zachowują się osoby, które popadły w długi - zamiast przyznać się przed sobą, że miały wybór, ile chcą wydać pieniędzy, winią za narosłe zobowiązania obarczają firmy oferujące karty kredytowe. Jedynie przyjmując do wiadomości ten fakt, mogą - i muszą - zmienić swoje myślenie, a w dalszej kolejności podjąć działania zmierzające do likwidacji zadłużenia.

Aby zerwać z mentalnością ofiary, trzeba przestać obwiniać innych i w  zamian wziąć odpowiedzialność za swój czas i zacząć świadomie się zmieniać. Oto trzy praktyczne działania, które pomogą ci odzyskać kontrolę nad własnym czasem:

Obserwuj własne reakcje. Należy uświadomić sobie, jak reagujesz, kiedy twoja organizacja czasu nie odpowiada przyjętym priorytetom. Czy zawsze szukasz winnego? Mój szef zawsze zleca mi za dużo pracy. Czy użalasz się nad sobą? Ależ ja jestem biedny, kolejny stresujący dzień w pracy. Kupię sobie może lody na poprawienie nastroju. Czy odrzucasz rady i sugestie? Jak moja żona w ogóle może sugerować, że mógłbym wracać do domu wcześniej? To po prostu niemożliwe. Czy kiedykolwiek odmówiłeś wzięcia udziału w nowym projekcie? Czy kiedykolwiek wyznaczyłeś granice? Czy kiedykolwiek poprosiłeś o pomoc?

Zrozum, jak wiele od ciebie zależy. Musisz pamiętać, że to ty decydujesz, jak organizować swój czas. Istnieją sporadyczne sytuacje, kiedy trzeba robić, co tylko możliwe, żeby się ze wszystkim wyrobić. Dzieje się tak, kiedy zbliża się termin ukończenia ważnego projektu, przygotowujesz się do debiutu nowego produktu albo piszesz roczne sprawozdanie z wyników firmy. Ale przeciążenie wcale nie musi stać się normą. To nie jest wina wszystkich dookoła, że masz zbyt wiele do zrobienia i nikogo o tym nie informujesz. Wina leży po twojej stronie.

Jak się komunikować?

Nawet w czołowych firmach konsultingowych znanych z rygorystycznych grafików pracy istnieje miejsce na otwartą dyskusję o czasie. Na przykład Boston Consulting Group stworzyła oficjalny globalny program pod nazwą PTO (Predictability, Teaming, and Open Communication - przewidywalność, praca w zespole i otwarta komunikacja), co pomaga w  ustalaniu priorytetów i celów związanych z czasem wolnym dla każdego członka zespołu. Jeden ze składników tego programu mówi o tym, że członkowie zespołu powinni w ciągu tygodnia mieć czas, by móc całkowicie zapomnieć o projekcie. Aby tak się stało, zespoły spotykają się co tydzień i podczas tych spotkań rozmawiają o swoim samopoczuciu oraz wartości, jaką tworzą dla klientów. Każdy rozumie, że należy otwarcie i  szczerze mówić o swoich potrzebach, zamiast oczekiwać, że inni domyślą się, kiedy ci pierwsi są przeciążeni pracą. Tak samo powinieneś postępować w odniesieniu do organizacji czasu w swojej firmie, nawet jeżeli nie funkcjonuje w niej żaden oficjalny program, który to reguluje.

Mocne postanowienie poprawy. Niezależnie od tego, jak w  niektórych sytuacjach - lub w odniesieniu do niektórych ludzi - zachowywałeś się w przeszłości, możesz zawsze zmienić to w przyszłości. Trzeba powziąć postanowienie zmiany; zacznij reagować na to, co płynie z  otoczenia, zamiast po prostu przyjmować wszystko, co na ciebie spada.

Zamiast stawać się ofiarą, weź odpowiedzialność za tę sytuację i swój czas. Może to przypominać zabieranie głosu w obronie swojego czasu, kiedy masz wrażenie, że ktoś prosi cię o coś niewykonalnego. Kiedy idziesz na spotkanie, zabierz ze sobą swoją listę projektów, byś - jeżeli pojawi się propozycja kolejnego - mógł ocenić jego znaczenie w  odniesieniu do pozostałych zadań. Jeżeli uznasz, że nie dysponujesz czasem, by wykonać tę nową pracę, zaproponuj dyskusję o priorytetach jeszcze podczas tego samego spotkania albo wróć do tematu później, kiedy będą obecne właściwe osoby.

KOMPENDIUM: Jak lepiej zarządzać czasem 

Wydaje Ci się, że żyjesz w ciągłym niedoczasie, niewykonane obowiązki piętrzą się, a wskazówki zegara biegną wokół tarczy z każdym dniem jakby szybciej?
To więcej niż pewne: potrzebujesz pomocnej ręki w zakresie zarządzania czasem. I to niezwłocznie! Sprawdź, co dla Ciebie przygotowaliśmy.

Podstawą są zasady

Określ również jasne zasady i granice, które pozwolą ci uniknąć przejmowania zbyt wielu obowiązków od innych. Na przykład jeżeli zarządzasz pracownikami, którzy oddają pracę w ostatnim momencie i jest w  niej dużo błędów, zacznij wymagać, by oddawali ją wcześniej. Da ci to możliwość na odesłanie im tej pracy do poprawki, zamiast robić to samodzielnie, bo zbliża się termin realizacji.

I wreszcie, jeżeli nie jesteś w stanie wyznaczyć lepszych granic (np. w pracy, w której musisz być dyspozycyjny 24/7) i wiesz, że nie możesz lepiej zorganizować swojego czasu, być może będziesz musiał rozważyć zmianę pracy. Są zawody, w których niezależnie od tego, jak bardzo się starasz, nie ma szans na równowagę między życiem zawodowym a prywatnym. Rezygnacja z takiej pracy to żaden grzech.

Biorąc odpowiedzialność za organizację własnego czasu, przestajesz marnować energię na obwinianie innych i zaczynasz wykorzystywać ją na formułowanie właściwych reakcji w stosunku do ludzi i sytuacji z twojego otoczenia. Z takim podejściem możesz zorganizować sobie czas na to, co jest dla ciebie w życiu najważniejsze.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jak bardzo terminowy jesteś? »

W różnych kulturach panują różne podejścia do kwestii terminu realizacji 

Bhaskar Pant

W kulturach Zachodu czas jest pojmowany liniowo. W innych jest cykliczny i nieograniczony.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy