X
Następny artykuł dla ciebie

Przychodzimy do biura i, jak zwykle, czeka nas długa lista zadań do wykonania: rozmowa ze współpracownikami w sprawie wspólnych projektów, wysłanie pilnych wiadomości, dokończenie ważnej oceny wyników, posunięcie do przodu jakiegoś projektu, ustalenie, co dalej zrobić z kolejnym. Jakie podejście do listy zadań sprawdza się najlepiej?

Być może korzystasz już z własnej strategii porządkowania czynności do wykonania. Ale jeśli jesteś jak większość, zapewne nie zastanawiasz się specjalnie nad tym, kiedy najlepiej zająć się każdym z zadań. A szkoda. Najnowsze badania pokazują, że należy bardziej strategicznie zastanowić się nad tym, jak pora dnia wpływa na nasze decyzje i efektywność.

Odkrywaj jeszcze więcej i częściej. Kupując prenumeratę, gwarantujesz sobie dostęp do solidnej dawki harvardzkiej wiedzy. Miej pewność, że nic cię nie ominie.

Z prenumeratą możesz więcej!

W trakcie normalnego dnia - co konsekwentnie potwierdzają badania - nasze zasoby umysłowe są wystawiane na coraz cięższą próbę. A zatem, w miarę upływu dnia - czy się nam to podoba, czy nie - ogarnia nas coraz większe zmęczenie, a co za tym idzie, zwiększa się prawdopodobieństwo gorszego wykonywania zadań. Zmęczenie poznawcze jest niezwykle powszechnym stanem wynikającym z ciągłego zaangażowania, które drenuje nasze zasoby umysłowe. To chyba oczywiste, prawda? Niemniej ogromna większość ludzi często lekceważy zmęczenie poznawcze, choć w istotny sposób wpływa ono na ich wybory i zachowania.

Badania ujawniają, że utrzymujące się zmęczenie poznawcze jest źródłem wypalenia w pracy, niższej motywacji, pogorszenia uwagi i gorszego przetwarzania informacji. Zmniejsza też jakość naszych ocen i decyzji, co dotyczy również ekspertów.

Na przykład naukowcy Shai Danziger, Jonathan Levav oraz Liora Avnaim‑Pesso przeanalizowali 1112 wyroków sądów w sprawach zwolnień warunkowych i przedstawili na wykresie proporcję przychylnych orzeczeń wydawanych w ciągu dnia. Okazało się, że sędziowie znacznie częściej odrzucali prośbę więźnia i akceptowali status quo w miarę rozpatrywania kolejnych przypadków w ciągu dnia. Co więcej, proporcja przychylnych rozstrzygnięć wychodziła od wysokiego poziomu, ok. 65% na początku dnia, lecz następnie gwałtownie spadała.

CZY ZNASZ TAJEMNICZY I NIEWIDZIALNY SKŁADNIK SUKCESU FIRMY? »

Kultura firmy 

Nowy kluczowy zasób strategiczny, którym jak najszybciej musisz zacząć zarządzać.
Poznaj tajemniczy składnik sukcesu firm: wykorzystaj go w swojej organizacji, by zwiększyć jej atrakcyjność wśród klientów i pracowników. W czasach, gdy wszystko można skopiować, to dobrze zarządzana kultura organizacyjna staje się wyróżnikiem gwarantującym sukcesy.

Przed przerwą obiadową wartość ta była bliska zeru. Ale po wznowieniu sesji schemat ten powtarzał się - zaczynając od wysokiej liczby przychylnych orzeczeń, kończąc znowu na liczbie bliskiej zeru. Co ciekawe, ani sędziowie, ani członkowie komisji opiniującej nie zdawali sobie sprawy z tego, że energia umysłowa ma decydujące znaczenie dla uważnego rozstrzygania i że w dalszej części dnia energia ta ulega obniżeniu, jeśli sędziowie nie mają okazji do jej odświeżenia.

Dowody na podobne zmęczenie poznawcze znajdowano również w innych kontekstach, np. wśród klientów dokonujących wyborów między różnymi produktami oraz lekarzy zapisujących antybiotyki. Badania pokazują, że lekarze pierwszego kontaktu często niepotrzebnie przepisują antybiotyki w przypadku ostrej infekcji górnych dróg oddechowych. Analiza wyników dowodzi, że wraz z narastającym znużeniem podczas porannych i popołudniowych sesji klinicznych wzrastała liczba przepisywanych antybiotyków. Pod koniec sesji klinicznej antybiotyki otrzymywało o 5% więcej pacjentów niż na początku. Tak więc, choć lekarze dokonują codziennie wielu decyzji medycznych, łączny ich efekt odpowiada za mniej właściwe wybory w dalszej części dnia.

Ogólnie rzecz biorąc, dowody te prowadzą do jasnego wniosku: całkowite zapotrzebowanie na zasoby umysłowe, jakie wynika z podejmowania licznych decyzji w ciągu dnia, zmniejsza naszą zdolność powstrzymywania się przed podejmowaniem łatwiejszych i potencjalnie mniej właściwych lub złych decyzji.

Podobny wpływ na efektywność ma pora dnia. Wspólnie z Hansem Henrikiem Sievertsenem z Danish National Centre for Social Research i Marco Piovesanem z Uniwersytetu Kopenhaskiego odkryłam, że pora dnia wpływa na wyniki osiągane przez uczniów w szkołach. Korzystając z danych badawczych pełnej populacji dzieci w wieku 8‑15 lat uczęszczających do duńskich szkół publicznych w roku szkolnym 2009/10 i 2012/13 - próbki ponad dwóch milionów punktów danych - zmierzyliśmy wpływ pory dnia oraz przerw na wyniki uczniów w ustandaryzowanych testach. Zgodnie z naszymi przewidywaniami zmęczenie poznawcze przyczyniało się do gorszych wyników w testach, a przerwy podnosiły poziom energii.

Nasze analizy doprowadziły do trzech głównych wniosków:

  1. Im później przeprowadzany był test, tym gorsze były wyniki uczniów.

  2. Przerwy były źródłem istotnej poprawy efektywności.

  3. Wpływ pory dnia i przerw nie był jednolity - tzn. przerwy (a także pora dnia wykonania testu) w większym stopniu wpływały na uczniów słabszych niż lepszych.

I, co ważne, 20‑30 minutowe przerwy przyczyniały się do większej poprawy wyniku testu, niż wynosił spadek efektywności odnotowywany z każdą godziną. A zatem, organizowane co godzinę testy spowodowałyby w istocie poprawę wyników w ciągu dnia. Natomiast jeśli, tak jak w duńskich szkołach, przerwy organizuje się co dwie godziny, ogólny wynik jest negatywny.

Podsumowując, badania ekspertów i uczniów sugerują, że pora dnia oraz przerwy mają istotny wpływ na nasze decyzje, zachowania i efektywność. Dlatego analizując listę spraw do zrobienia, warto uważnie zastanowić się nad rolą tych czynników zewnętrznych. Należy zatem realizować zadania wymagające skupienia i energii umysłowej we wcześniejszej porze dnia oraz przez cały dzień robić regularne przerwy.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Wykorzystaj ten czas! »

Jak spędzić ostatnie 10 minut dnia? 

Ron Friedman

Jak najlepiej wykorzystać ostatnie 10 minut na koniec dnia? Co robić, a czego unikać?

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy