X
Następny artykuł dla Ciebie
Wyświetl >>

Jak zadbać o własną odporność psychiczną w obliczu kryzysu?

Rasmus Hougaard, Jacqueline Carter, Moses Mohan  · 4 min

Jak zadbać o własną odporność psychiczną w obliczu kryzysu?

W miarę jak światowe media zdominował temat pandemii Covid‑19 i jej skutków, wszyscy bacznie obserwujemy sytuację i mamy podobne obawy. Czujemy narastający niepokój i niepewność, co dalej może się wydarzyć. W kryzysowych momentach to typowe – nasza psychika staje się główną przeszkodą, pogarszając i tak trudną sytuację. Dlaczego nasz umysł w ten sposób reaguje na kryzys? Czy można to zmienić?

Nawet bez nieustannego bombardowania niepokojącymi wiadomościami ludzki umysł ma naturalną skłonność do rozpraszania się. Nasze najnowsze badania wykazały, że 58% pracowników deklaruje brak zdolności regulowania swojej uwagi podczas pracy. Błądzący umysł łatwo wpada w pułapkę schematycznego i negatywnego myślenia. W czasach kryzysu – takich, w jakich obecnie żyjemy – ta skłonność się pogłębia, a umysł może jeszcze bardziej ulegać obsesyjnemu myśleniu, lękowi i poczuciu bezradności. To dlatego mimochodem czytamy kolejne poruszające wiadomości.

Zaczytaj się w wiedzy od Harvard Business Review Polska! »

HBRP Excellence „Zarządzanie stresem” – ebook 

Skąd się bierze stres? Jak z nim sobie radzić?
Czy z największego wroga może stać się Twoim przyjacielem?
Poznaj odpowiedzi na te i wiele innych pytań i osiągnij przewagę nad stresem – jednym z największych współczesnych zagrożeń.

Kiedy nasz umysł grzęźnie w tym stanie, uruchamia się reakcja łańcuchowa. Lęk zaczyna ograniczać nasze pole widzenia i trudniej nam dostrzec szerszy obraz sytuacji oraz pozytywne kreatywne możliwości, jakie mamy. W miarę jak zawęża się perspektywa, zmniejsza się w nas też chęć do nawiązywania kontaktu z innymi. Rozprzestrzenianie się koronawirusa i konieczność pozostawania w domu potęguje nasze lęki i zwiększa poczucie izolacji.

Obserwacja rosnącego w ciągu ostatniego miesiąca chaosu przypomniała mi starą buddyjską przypowieść o drugiej strzale. Budda zapytał kiedyś ucznia: „Czy jeśli kogoś ugodzi strzała, jest to bolesne? A jeśli kogoś ugodzi druga strzała, czy jest to jeszcze bardziej bolesne?”. Następnie wyjaśnił: „W życiu nie zawsze możemy kontrolować pierwszą strzałę. Jednak druga strzała stanowi reakcję na pierwszą. Wraz z drugą strzałą pojawia się możliwość wyboru”.

Wszyscy dziś doświadczamy pierwszej strzały koronawirusa. Wpływają na nas ograniczenia podróży, spadające ceny akcji, braki w zaopatrzeniu itp. Ale druga strzała – lęk przed zarażeniem się wirusem, obawa, że może to dotknąć naszych najbliższych, niepokój związany z konsekwencjami finansowymi oraz wszelkie inne czarne scenariusze, którymi przeładowane są media – jest w znacznej mierze naszym własnym dziełem. W skrócie: pierwsza strzała powoduje nieunikniony ból, ale nasz opór przed nią tworzy żyzny grunt pod kolejne strzały.

Należy pamiętać, że te drugie strzały – nasza emocjonalna i psychologiczna reakcja na kryzys – są czymś naturalnym i bardzo ludzkim. Często jednak powodują one dodatkowe cierpienie, ograniczając i zaśmiecając nasz umysł, a także uniemożliwiając nam dostrzeżenie najlepszego kierunku działania.

Sposobem na przezwyciężenie tej naturalnej tendencji jest zbudowanie odporności psychicznej poprzez uważność. Odporność psychiczna, szczególnie w trudnych czasach, takich jak obecne, oznacza kontrolowanie umysłu w sposób, który zwiększa naszą zdolność do zmierzenia się z pierwszą strzałą i do złamania tej drugiej, zanim w nas uderzy. Odporność to umiejętność zauważania własnych myśli, uwalniania się od tych, które nie są konstruktywne, i szybkiego przywracania równowagi. Umiejętność tę można wzmacniać i ćwiczyć. Oto trzy skuteczne strategie.

Uspokój umysł

Koncentrując się na uspokojeniu i oczyszczeniu umysłu, możesz zwracać uwagę na to, co faktycznie dzieje się wokół ciebie i co pojawia się w twoim umyśle. Możesz obserwować i kontrolować swoje myśli, zauważając, kiedy zaczynają zbaczać ku katastroficznym scenariuszom. Możesz utrzymywać koncentrację na tym, na czym chcesz się koncentrować (np. „czy to nie wspaniałe, że mogę pracować z domu?!”), a nie na czymś, co kusi cię wraz z każdym otrzymywanym powiadomieniem (np. „Och nie! Indeksy giełdowe znów poszły w dół!”).

Stan spokoju i obecności ma decydujące znaczenie. Od razu pomaga uchronić umysł przed błądzeniem i zafiksowaniem. Zmniejsza też poziom stresu i niepokoju, którym z łatwością ulegamy. Co ważniejsze, stała praktyka uwalniania i koncentrowania umysłu buduje naszą odporność. Ćwiczymy wtedy zdolność radzenia sobie i przechodzenia przez rozmaite kryzysy – czy to globalne, czy osobiste. Dla ułatwienia możesz skorzystać z darmowych aplikacji, które pomogą ci uspokoić umysł i zwiększyć uważność.

Znajdź spokój w niespokojnej rzeczywistości »

KOMPENDIUM: Jak osiągnąć równowagę w życiu. Work-life balance 

Idealna równowaga pomiędzy życiem osobistym a zawodowym: czy to w ogóle możliwe w świecie zdominowanym przez wieczny pośpiech, stres, piętrzące się obowiązki i kolejne nadgodziny? Jak osiągnąć mityczny work-life balance? Okazuje się, że proste rozwiązania na szczęśliwe życie osobiste i zawodowe są na wyciągnięcie ręki. Wystarczy, że skorzystasz z naszych praktycznych wskazówek.

Wyjrzyj przez okno

Desperacja i lęk mogą powodować nadmierne reakcje. Często lepiej jest robić… cokolwiek niż siedzieć, mierząc się z nieprzyjemnymi emocjami. W ostatnich kilku tygodniach każdy z nas odczuwał rozczarowanie i frustrację związane z różnymi inicjatywami biznesowymi, na które negatywnie wpłynęła pandemia Covid‑19. Z tą frustracją lepiej jednak mierzyć się za pomocą refleksji, a nie natychmiastowego działania. Umysł potrzebuje przestrzeni, aby uwolnić się od natłoku złych wiadomości i zająć bardziej stabilną pozycję, która może prowadzić ku dobremu planowaniu oraz przywództwu. Dlatego też zamiast pracować ponad miarę, lepiej poświęćmy czas na wyglądanie przez okno oraz na refleksję. Otworzy to umysł i pomoże znaleźć jaśniejsze odpowiedzi na temat optymalnych sposobów dalszego działania – zarówno osobistych, jak i tych związanych z rolą lidera.

Wykorzystaj siłę wsparcia

Niestety w miarę działań rządów, które starają się przeciwdziałań rozprzestrzenianiu się pandemii, wiele społeczności czy grup, które zapewniają wsparcie w momentach stresu, jest niedostępnych. Szkoły są zamknięte, imprezy odwoływane, a firmy wprowadziły zasady pracy z domu oraz zakaz podróży. Naturalnym efektem ubocznym tego stanu rzeczy jest rosnące poczucie izolacji i oderwania od ludzi, którzy mogliby złagodzić nasze lęki i obawy.

Wszechobecny klimat lęku może też potęgować stygmatyzację i prowadzić do ocen dotyczących tego, kogo należy winić oraz kogo trzeba unikać, przyczyniając się do pojawienia się pierwotnych postaw i zachowań typu „każdy ratuje siebie”. Nie zapominajmy w tej sytuacji o wspólnej wrażliwości i wzajemnej zależności.

Nasze kontakty z innymi mogą wyjść poza granicę zalecanych dwóch metrów dystansu społecznego – ich początkiem jest współczucie. W tej sytuacji oznacza ono chęć korzystnego wpływania na innych i polega na zapytaniu siebie każdego dnia: „jak mogę pomóc tej osobie, aby miała lepszy dzień?”.

To niezwykłe pytanie toruje drogę do niezwykłych sytuacji. Poszerza umysł i otwiera oczy na ludzi i rzeczy, które mamy przed sobą. Umożliwia dostrzeżenie możliwości, które z reguły nam umykają.

Rasmus Hougaard

Założyciel i dyrektor The Potential Project, globalnego lidera korporacyjnych rozwiązań w zakresie uważności, działającego w dwudziestu krajach. Autor książki One Second Ahead: Enhancing Performance at Work with Mindfulness. 

Jacqueline Carter

Partner w The Potential Project, pracowała z liderami na całym świecie, w tym z kierownictwem takich firm jak Sony, American Express, RBC oraz KPMG. Współautorka książki One Second Ahead: Enhancing Performance at Work with Mindfulness

Moses Mohan

Ekspert ds. przywództwa w Potential Project, wcześniej pracował w McKinsey & Company i był mnichem Zen.

Bądź na bieżąco

Odblokuj wszystko!

Trzy tytuły – trzy perspektywy HBRP.pl, ICAN.pl, MITSMR.pl
31 szkoleń z certyfikatem online ICAN Business Advisor
Webinaria kryzysowe Wideo i LIVE

Powiązane artykuły

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco

Odblokuj wszystko!

Trzy tytuły – trzy perspektywy HBRP.pl, ICAN.pl, MITSMR.pl
31 szkoleń z certyfikatem online ICAN Business Advisor
Webinaria kryzysowe Wideo i LIVE

Najpopularniejsze tematy