X
Następny artykuł dla ciebie

Steve Jobs powiedział przed laty: – Sama technologia to za mało. Dopiero technologia połączona ze sztuką daje nam efekty, z których jesteśmy dumni. Czy potrafimy jednak, i chcemy, rozwijać się w różnych dziedzinach?

Wizja Steve’a Jobsa opierała się na przekonaniu, że sztuka i nauka wzajemnie się uzupełniają i wzmacniają. Podobną opinię głosił John Lasseter, dyrektor kreatywny w Pixar, mówiąc: „Technologia inspiruje sztukę, a sztuka stawia wyzwania technologii”. Niestety, choć innowacja wymaga zintegrowania tych obszarów, wiele osób ogranicza się wyłącznie do jednego z nich.

Harvard Business Review Polska to prestiżowy magazyn dla tych, którzy są głodni sukcesu. Inwestując w wiedzę harvardzką, robisz krok w dobrym kierunku. Sprawdź teraz!

Jakie mogą być zainteresowania?

Celem naszego badania było zrozumienie, dlaczego niektóre osoby częściej podejmują się poznawania nowych dyscyplin niż inne. Sprawdziliśmy więc, w jaki sposób podchodzą do zainteresowań oraz w jaki sposób wpływają one na nich.

W badaniu opublikowanym w czasopiśmie „Psychological Science” ustaliliśmy występowanie różnic w tego typu postawach. Część osób skłania się ku poglądowi, że zainteresowania stanowią nieodłączny element natury człowieka i należy je tylko pobudzić lub znaleźć – nazywamy to przekonaniem o ustalonych zainteresowaniach. Inne w większym stopniu skłaniają się ku opinii, że zainteresowania można rozwinąć i że dzięki zaangażowaniu i inwestycjom mogą one rosnąć w czasie – nazywamy to przekonaniem o rozwojowym charakterze zainteresowań.

Zdajemy sobie sprawę z tego, że takie przekonania mogą wpływać na poziom otwartości wobec nowych lub odmiennych zainteresowań – w obszarze sztuki, nauki, biznesu, sportu itp. Jeśli bowiem zainteresowania postrzega się jako coś wrodzonego i stałego – i znalazło się je – to szukanie ich gdzie indziej może nie mieć sensu. Z kolei jeśli przyjmie się, że zainteresowania można rozwijać, to posiadanie ich w jednym obszarze nie wyklucza rozwoju w innych dziedzinach.

Przejmij kontrolę nad swoim mózgiem i wyzwól swój potencjał »

Umysł Lidera 

Umysł lidera (The Leading Brain)
Wykorzystaj przełomowe odkrycia neuronauk, które zmieniają podejście do zarządzania sobą i innymi
Książka dla Trenera 2018 w prestiżowym konkursie Polskiego Towarzystwa Trenerów Biznesu.
Najlepsza książka biznesowa 2017 roku w kategorii Zarządzanie wg startegy+business.
Lektura obowiązkowa dla osób, które chcą pokonać swoje ograniczenia i poznać szczyt swoich możliwości!

Aby sprawdzić te koncepcje, przeprowadziliśmy ankietę z udziałem 126 studentów, których deklarowane zainteresowania koncentrowały się przede wszystkim w dziedzinach sztuki i humanistyki lub nauk ścisłych i technologii. Oceniliśmy również, czy respondenci postrzegali zainteresowania jako coś niezmiennego, czy rozwojowego. Na przykład poprosiliśmy studentów, aby ocenili, w jakim stopniu zgadzają się ze stwierdzeniem „Możesz otwierać się na coś nowego, ale twoje podstawowe zainteresowania w istocie nie ulegną zmianie”.

Następnie daliśmy im dwa artykuły naukowe do przeczytania: jeden z obszaru nauk humanistycznych, a drugi – nauk ścisłych. Po przeczytaniu każdego z nich badani ocenili swoje zainteresowanie tematami. Nie dziwi, że wszyscy studenci wyrazili zainteresowanie tematem, który był zgodny z dotychczasowym obszarem ich zainteresowań. Jednak ci, którzy deklarowali przekonanie o rozwojowym charakterze zainteresowań, byli bardziej otwarci na tematy spoza swojej dziedziny niż osoby przekonane o ustalonym charakterze zainteresowań. Co ważne, osoby te nie były mniej zainteresowane artykułem ze swojego obszaru zainteresowań. Jak widać, takie podejście poszerza repertuar zainteresowań, co w efekcie sprzyja budowaniu połączeń między obszarami i generowaniu nowych pomysłów.

Niektóre firmy dostrzegły wartość interdyscyplinarnego rozwiązywania problemów i bez specjalnego rozgłosu przyjęły nastawienie na rozwój. Na przykład Tim Brown, prezes firmy doradczo‑projektowej IDEO, podkreślił wartość „osób ukształtowanych jak litera T”. Pionowa kreska litery T reprezentuje głęboką wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie, natomiast linia pozioma reprezentuje różne zainteresowania oraz zdolność do (współ)pracy w różnych obszarach. Podobnie jak osoby o silniejszym nastawieniu na rozwój, osoby ukształtowane jak litera T, choć są ekspertami, nie koncentrują się tylko na jednej dziedzinie, a wręcz szukają inspiracji w wielu obszarach.

Nie tylko IDEO docenia nastawienie na rozwój. Inżynierowie zainteresowani zmianami klimatycznymi projektują rozwiązania, które zapewniają dostęp do wody na obszarach wiejskich; architekci wrażliwi społecznie projektują atrakcyjne, dostępne cenowo mieszkania dla rodzin o niskich dochodach; planiści interesujący się psychologią projektują obszary zielone, aby poprawić samopoczucie mieszkańców. Przekonanie o rozwoju zainteresowań może być istotne z punktu widzenia innowacji praktycznie w każdej dziedzinie.

W innym badaniu sprawdziliśmy zależność pomiędzy przekonaniami a oczekiwaniami związanymi z motywacją po odkryciu jakiejś pasji. Poprosiliśmy 47 studentów, aby napisali o swoich oczekiwaniach dotyczących nowo odkrytej pasji i zakodowanie odpowiedzi. Osoby przekonane o stałym charakterze zainteresowań częściej mówiły, że znalezieniu „pasji” towarzyszy nieograniczona motywacja, która sprawia, że podążanie za nią jest stosunkowo łatwe. Z kolei osoby skłaniające się ku przekonaniu o rozwojowym charakterze zainteresowań uważały, że podążanie za pasją będzie się wiązać z pewnymi niepowodzeniami i trudnościami.

Czy takie oczekiwania odgrywają rolę w podtrzymywaniu nowo odkrytych pasji? Często coś wzbudza nasze zainteresowanie, np. po obejrzeniu kolejnej części „Gwiezdnych wojen” zaczynamy interesować się kosmosem. Ale co dzieje się, gdy realizacja tego zainteresowania robi się trudna i wymagająca, np. jak na studiach z astrofizyki?

Aby zbadać to zagadnienie, poprosiliśmy najpierw 70 studentów o przeczytanie dwóch artykułów: pierwszy przedstawiał zainteresowania jako coś stałego, drugi natomiast podchodził do zainteresowań w sposób rozwojowy. Chodziło nam o wpłynięcie na przekonania respondentów w jednym lub drugim kierunku. Następnie studenci obejrzeli krótki, animowany film popularnonaukowy poświęcony czarnym dziurom. Film był zabawny, ciekawy i przystępny – prawie wszyscy uznali go za fascynujący.

Następnie studenci przeczytali fragment wymagającego artykułu naukowego na temat czarnych dziur z czasopisma Science, który był znacznie trudniejszy w odbiorze niż film. Na tej podstawie mieli ocenić swoje zainteresowanie tematem. Chociaż większość z nich wykazywała pewne zmniejszenie zainteresowania, spadek był wyraźnie widoczny w przypadku studentów, którzy wcześniej czytali tekst o ustalonym charakterze zainteresowań.

Innowacja wymaga nie tylko sięgania do różnych dziedzin, ale również dogłębnego ich zrozumienia. Oznacza to, że poznając nowe obszary, konieczne jest utrzymanie zainteresowania nawet wtedy, gdy materiał jest skomplikowany i wymagający. Przekonanie o rozwojowym charakterze zainteresowań może sprzyjać tego typu odporności.

Czy można rozwijać takie nastawienie? Z naszych badań wynika, że tak. Jak każdy system przekonań, nastawienie może wynikać z przekazów, jakie otrzymujemy od innych, w tym od menedżerów, rodziców i nauczycieli. Co ważne, napotykanie trudności jest czymś normalnym w rozwoju nowego zainteresowania i nie jest to znak, że należy przerzucić się na coś innego. Ponadto często powtarzaną mantrę „znajdź swoją pasję” lepiej zastąpić hasłem „rozwijaj swoją pasję”. Ten drugi zwrot sugeruje, że zainteresowania i pasje nie tkwią w nas, czekając na ujawnienie. Będą się rozwijać dzięki zaangażowaniu i wytrwałości.

Nadal wiele pozostaje do zbadania w zakresie korzyści, jakie zapewnia kultywowanie postawy rozwojowej w kontekście organizacyjnym. Prowadzone przez nas nieustannie badania analizują, jak można dzięki temu poprawić efektywność realizacji zadań w obszarach kiełkującego zainteresowania oraz jak może to pobudzić interdyscyplinarne rozwiązywanie problemów. Interesuje nas również określenie sytuacji, w których postawa rozwojowa może być najważniejsza. Na przykład w medycynie lekarze mogą traktować pacjentów w bardziej holistyczny sposób, łącząc tradycyjne metody farmakologiczne z wysiłkami zmierzającymi do zaspokojenia potrzeb społecznych i psychologicznych.

Menedżerowie często sygnalizują pracownikom, jakie podejście do pracy ceni się w danej firmie – na przykład, czy pracownicy powinni koncentrować się na jednej dziedzinie, czy wykazywać otwartość na nowe obszary. Ponieważ świat nadal się globalizuje, potrzebujemy nowatorskich rozwiązań nowych i starych problemów, a motorem ich tworzenia będą w znacznej mierze osoby o wszechstronnych zainteresowaniach, potrafiące łączyć wiedzę z różnych dziedzin. Proces ten może zainicjować zachęcanie pracowników do przyjęcia przekonania o rozwojowym charakterze zainteresowań.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Bogactwo możliwości: dar czy utrudnienie? »

Kim są współcześni „ludzie renesansu”? Czy ty jesteś multipotencjalny? 

Monika Dmochowska PL

Współczesny rynek pracy jest otwarty zarówno na specjalistów, jak i na osoby o szerokiej gamie zainteresowań.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy