X
Następny artykuł dla ciebie

Nasze życie zawodowe staje się coraz bardziej wymagające i niemalże bezustannie konfrontuje nas z coraz bardziej złożonymi wyzwaniami. Jeśli dołoży się do tego potrzeby osobiste lub rodzinne, uczucie przytłoczenia staje się nie do zniesienia.

W książce Immunity to Change profesorowie z Harvardu Robert Kegan i Lisa Lahey opisują, jak rosnący poziom złożoności współczesnego życia sprawia, że wiele osób ma poczucie, iż sytuacja ich przerasta. W takim przypadku złożoność świata przekracza zdolność naszego umysłu do radzenia sobie z tą wielowymiarowością i zachowania skuteczności. Nie ma to nic wspólnego z inteligencją, lecz z tym, jak rozumiemy świat i jak w nim działamy.

W odpowiedzi na zwiększające się obciążenie obowiązkami zawodowymi ciężej i dłużej pracujemy, zamiast cofnąć się i zastanowić, co sprawia, że tak postępujemy, a następnie ustalić nowy sposób działania. Mam kilkoro klientów odpowiadających temu opisowi. Kiedy zaczęliśmy razem pracować, wszyscy wstawali już o 4 rano, żeby wykonywać swoją pracę. Sue, zatrudniona w firmie technologicznej, która zadebiutowała niedawno na giełdzie, kierowała jednocześnie wieloma projektami i bała się przeoczyć jakiegokolwiek e‑maila. Ajay, starszy lider w dojrzałym start‑upie, potrzebował dodatkowego czasu, aby uszczknąć cokolwiek z nieustannie rosnącej listy spraw do zrobienia. Miał jednak poczucie, że stara się wydostać z dołka, który tylko się pogłębia. Maria, współzałożycielka start‑upu, odczuwała ciągłe nadmierne obciążenie, od kiedy jej firma zaczęła skalować działalność. Podczas gdy prezesi wielomiliardowych firm, tacy jak Tim Cook z Apple, budzą się o 3:45 rano, większość z nas nie ma jednak do czynienia z aż takim poziomem odpowiedzialności.

U człowieka żyjącego w poczuciu wiecznego przytłoczenia może występować szereg symptomów, od spowolnienia umysłowego, zapominania, dezorientacji, trudności z koncentracją czy logicznym myśleniem po gonitwę myśli i osłabienie zdolności rozwiązywania problemów. Kiedy przez dłuższy czas zbyt wiele spraw zaprząta nasz umysł, może się też pojawić zmęczenie poznawcze, przez co stajemy się bardziej podatni na rozproszenie uwagi i tracimy elastyczność myślenia. Każdy z tych efektów osobno może sprawić, że będziemy mniej skuteczni, co wywoła jeszcze większe uczucie przeciążenia.

Jeśli masz poczucie ciągłego przytłoczenia, oto kilka najważniejszych wskazówek, z których możesz skorzystać.

Wskaż podstawowe źródło przytłoczenia

Zastanów się: „Jakie – jedna lub dwie – sprawy zmniejszyłyby o 80% stres, który teraz odczuwam, gdyby udało się je usunąć z listy moich zadań?”. Chociaż nadal odpowiadasz za te sprawy i nie możesz się ich pozbyć, samo pytanie pomoże ci zidentyfikować istotne źródło stresu. Jeśli chodzi o duży projekt, który jest niemalże na ukończeniu, doprowadź go do końca. Ale jeśli przytłacza cię sam rozmiar zadania lub projektu, który nie osiągnął jeszcze końcowego etapu realizacji, podziel go na łatwiejsze do ogarnięcia części, poproś o dodatkowe zasoby lub renegocjuj termin, o ile to możliwe.

Wyznacz granice swojego czasu i obciążenia

Może to oznaczać blokowanie czasu, jaki poświęcasz na realizację zadania lub projektu, wychodzenie z pracy przed określoną godziną lub odmowę wykonywania pewnych rodzajów zadań. Ajay uświadomił sobie, że poświęca znaczną ilość czasu, będąc mediatorem w konfliktach między różnymi członkami zespołu. Nie tylko powodowało to nieefektywne wykorzystanie jego czasu, lecz również wzmacniało niepożądane zachowania pracowników. Zamiast eskalować problemy nauczył ich, aby sami je rozwiązywali. Dzięki postawieniu granic zyskał większą przestrzeń do skupienia się na własnych priorytetach, ograniczając przy tym rozproszenia uwagi.

Harvard Business Review Polska to prestiżowy magazyn dla tych, którzy są głodni sukcesu. Inwestując w wiedzę harvardzką, robisz krok w dobrym kierunku. Sprawdź teraz!

Rzuć wyzwanie swojemu perfekcjonizmowi

Perfekcjonizm może niepotrzebnie powiększyć listę zadań i projektów, powodując odwlekanie i cierpienie psychiczne. W miarę jak zadania zaczynają się piętrzyć, rośnie poczucie przytłoczenia, sprawiając, że jeszcze bardziej chce się odsunąć w czasie ich wykonanie. Sheryl Sandberg zauważyła kiedyś: „Zrobione jest lepsze od doskonałego”. Ustal, kiedy „dobre” jest „wystarczająco dobre”, zadając sobie pytanie: „Jaką korzyść przyniesie poświęcenie większej ilości czasu na to zadanie lub projekt?” Jeśli odpowiedź brzmi: niewielką, przerwij tam, gdzie jesteś, i przestań się tym przejmować. Elementem tej umiejętności jest również uznanie, że nie możemy wszystkiego robić doskonale. Sue w końcu nauczyła się akceptować to, że czasami przeoczy jakąś wiadomość, a jeśli e‑mail był wystarczająco ważny, nadawca jeszcze raz się z nią skontaktuje.

Zlecaj zadania na zewnątrz lub deleguj

Zastanów się: „Jaki jest najlepszy i najbardziej efektywny sposób wykorzystania mojego czasu?”. Możesz delegować na inne osoby te zadania, które nie spełniają kryteriów twojej odpowiedzi (nauczywszy pracowników, jak je wykonywać, jeśli jest taka potrzeba). Obejmuje to zarządzanie wybranymi projektami, delegowanie uczestnictwa w niektórych spotkaniach, zlecenie komuś w zespole przeprowadzenia wstępnych rozmów kwalifikacyjnych na wolne stanowisko lub zatrudnienie zewnętrznej pomocy do sprzątania domu i przygotowywania posiłków. Do Marii dotarło, że powinna powierzyć organizowanie cotygodniowych spotkań sprzedażowych, które wcześniej zawsze sama prowadziła, szefowi sprzedaży! Uświadomiła sobie, że zatrudniła go ponad rok temu, ale nadal trzymała się kurczowo pewnych obowiązków, które wcześniej wykonywała. Nigdy też nie dała mu pełni odpowiedzialności, obawiając się utraty kontroli. W końcu przyznała, że tak naprawdę wystarczy jej przesyłana mailowo aktualizacja danych. Uwolniwszy się od jednego zadania, zyskała 52 godziny rocznie, które mogła poświęcić innym strategicznym sprawom o wysokim priorytecie.

Rzuć wyzwanie swoim założeniom

Jeśli nieustannie borykasz się z poczuciem przytłoczenia, prawdopodobnie kierujesz się przekonaniami, które utrzymują cię w bezproduktywnych zachowaniach. Kegan i Lahey nazywają je „wielkimi założeniami”. Dla Sue takim założeniem było przekonanie, że jeśli coś przeoczy, zawiedzie i nie będzie mogła tego odrobić. W przypadku Ajaya brzmiało ono: „Jeśli nie będę dostępny, aby służyć pomocą innym, przestanę być potrzebny w ogóle, a inni zaczną kwestionować moją wartość”. Założenie Marii było następujące: „Jeśli utracę kontrolę, inni narobią kłopotów, co doprowadzi firmę do upadku”. Choć te wielkie założenia wydawały się czymś realnym każdemu liderowi, miały charakter ograniczający i nie były w 100% prawdziwe. Zamykały one liderów w starych schematach działania, które znacząco przyczyniały się do poczucia przytłoczenia. Określając i odrzucając z czasem te przekonania, udało się im zyskać szersze spojrzenie, co z kolei pozwoliło na ograniczenia wrażenia przytłoczenia i dało im większe poczucie sprawczości.

Choć od czasu do czasu wszyscy możemy czuć się przytłoczeni wymogami pracy i życia osobistego, zastosowanie się do powyższych wskazówek może pomóc ci w zmniejszeniu częstotliwości i natężenia występowania takich odczuć.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Odpuść sobie »

Jak powiedzieć szefowi, że masz za dużo do zrobienia 

Rebecca Knight

Gdy czujesz się przytłoczony pracą, powinieneś powiadomić o tym swojego menedżera.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy