X
Następny artykuł dla Ciebie

Każda firma zatrudnia ekspertów, których wiedza ma decydujące znaczenie dla działalności organizacji. Ci jednak nie zawsze mają możliwość i czas, aby się nią dzielić z pozostałymi. Jak przekazywać wiedzę, tak aby mogli korzystać z niej inni pracownicy?

Kaskada wiedzy to rozpowszechnianie specjalistycznych kompetencji wśród szerokich grup odbiorców, którzy przekazują ją dalej, przez co zmniejsza się obciążenie ekspertów. Każda kaskada funkcjonuje jak drzewo wywołań, zainicjowane przez eksperta i rozwijające się na kolejne poziomy uczestników procesu nauki, którzy tym samym stają się również nauczycielami. Zamiast polegać na specjalistach, którzy narzucają wiedzę, angażuje się uczących, którzy ją pozyskują, a następnie przekazują innym. Oszczędza to czas eksperta i pozwala uczącym się lepiej przyswoić wiedzę.

Współpracując z firmami różnej wielkości i z różnych branż, zaobserwowaliśmy co najmniej cztery odrębne sposoby tworzenia kaskad wiedzy przez tzw. nextpertów (pierwszego poziomu, których mentorami byli pierwotni eksperci).

Przekazywanie pałeczki

W tym modelu nextpert jest bezpośrednio nauczycielem lub mentorem uczestników procesu, czerpiąc z wiedzy, którą uzyskał od eksperta. Na przykład w jednej z firm elektronicznych nextpert prowadzi szkolenia dla operatorów i kontrolerów jakości poświęcone diagnozowaniu i rozwiązywaniu problemów produkcyjnych. W GE Aviation nextpert przejął prowadzenie wewnętrznego szkolenia dotyczącego technologii podczerwieni i – zdaniem głównego inżyniera dyżurnego Roba Weisgerbera – „przekazuje wiedzę na odpowiednim poziomie branżowym”.

Tworzenie wyzwania

Metoda ta obejmuje stworzenie przez nextperta scenariusza, studium przypadku lub problemu opartego na doświadczeniach eksperta, dzięki czemu uczestnicy przechodzą przez proces odkrywania. Zamiast otrzymywać od eksperta rozwiązanie powszechnie występującego, lecz skomplikowanego wyzwania uczący się są konfrontowani z samym problemem. Poznają opinię eksperta dopiero po omówieniu możliwych rozwiązań. Badania poświęcone pamięci i poznania pokazują, że tego typu wyzwania skutkują lepszym przyswajaniem informacji. Sam przypadek można przedstawić w formie tekstowej, graficznej lub wideo, co daje możliwość wielokrotnego wykorzystywania. W firmie architektonicznej Shepley Bulfinch nagrano na wideo specjalistę ds. organizacji projektów służby zdrowia, który prezentował zdjęcia pomieszczeń szpitalnych i zadawał szczegółowe pytania na temat przygotowywanego remontu. Po dyskusji wśród uczestników odtworzono uwagi eksperta.

Spotkanie „przy ognisku”

To spotkanie mniej doświadczonych pracowników lub grupy ekspertów i innych osób, na którym nextperci przedstawiają przypadki, a następnie omawiają je i poszerzają, generując nową wiedzę. W dziale projektów służby zdrowia Shepley Bulfinch ponad 30 pracowników przeszło szkolenie z renowacji obiektów szpitalnych w ramach tego procesu. Uczestnicy podzielili się na niewielkie zespoły i przeanalizowali zdjęcia istniejących obiektów, rywalizowali między sobą, tworząc listy dostrzeżonych problemów, a potem dzielili się spostrzeżeniami.

Tłumaczenie

Celem tej techniki jest stworzenie czegoś, co umożliwia uchwycenie wiedzy fachowej, którą można przekazać dalej na niższych szczeblach organizacji. Obejmuje to wydobywanie ukrytej wiedzy, która nie została jeszcze wyrażona lub udokumentowana, i przełożenie jej na wiedzę jawną, którą można upowszechnić w formie wytycznych, list kontrolnych czy praktycznych zasad. W firmie inżynieryjnej Dewberry nextpert stworzył encyklopedię wiki poświęconą procesowi transferu wiedzy, przez który przeszedł, oraz wiedzy technicznej, którą pozyskał od eksperta, skutecznie projektując wymianę rur wielkośrednicowych w projektach wodociągowych. Z kolei dyrektor ds. komunikacji Molly Johnson stworzyła w formie podcastów wywiady z ekspertami, np. dotyczący prowadzenia negocjacji z klientami i kontrahentami.

Korzyści, jakie zapewnia kaskada wiedzy zarówno pracownikom, jak i organizacji, nie wynikają jedynie z samej treści rozpowszechnianej wiedzy, lecz również z poznawanych procesów. Na przykład uczący się na niższych szczeblach mogą dostrzec wartość korzystania z fotografii w celu pobudzenia do myślenia i używają tej techniki, szkoląc inne osoby. Nextperci nabywają też umiejętność pozyskiwania wiedzy od ekspertów podczas indywidualnych rozmów. Dyrektor IT w Shepley Bulfinch James Martin twierdzi, że wszelkie interakcje polegające na dzieleniu się specjalistycznymi kompetencjami tworzą korzyści, które można wykorzystać w przyszłości – czy to za pomocą jednej z omawianych powyżej technik, czy też innych, określonych przez uczestników procesu. Ponieważ nextperci sami byli już w miejscu zajmowanym przez uczestników procesu, są dobrze przygotowani, aby przedstawiać wiedzę fachową w formie łatwo zrozumiałej dla mniej doświadczonych osób.

Prawdą jest, że wiedza przekazywana od osoby do osoby może ulegać zniekształceniu w trakcie upowszechniania. Można się jednak przed tym zabezpieczyć. Po pierwsze, treści powinny być weryfikowane przez ekspertów, zanim zostaną uznane za obowiązujące i przekazane dalej. Po drugie, ponieważ kaskada wiedzy jest uporządkowana, widoczna i przejrzysta, zasługuje na większe zaufanie niż nieformalny, niemonitorowany i organiczny przepływ informacji. Również odpowiedzialność nextpertów za kształcenie innych osób można sprawdzać i oceniać, przygotowując raporty, w których określa się uczestników docelowych kaskady, wykorzystane techniki i osiągane postępy.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy