X
Następny artykuł dla Ciebie
Wyświetl >>

Ludzki mózg jest zaprogramowany na rozpoznawanie schematów. W ten sposób często – automatycznie i bez zastanowienia – przypisujemy innym osobom cechy, których tak naprawdę one nie posiadają, i reagujemy na nie, mając w pamięci doświadczenia z przeszłości.

Dirk nie mógł zrozumieć, co się stało. Przecież poprosił tylko Jerome’a (niedawno zatrudnionego dyrektora) o bardziej proaktywną współpracę z niektórymi klientami firmy. Ale Jerome nagle się zdenerwował, zareagował obronnie i wyskoczył obrażony z jego gabinetu.

Jerome był również zdezorientowany. Dlaczego tak zareagował? Zazwyczaj dość dobrze panował nad emocjami. Jednak uwagi Dirka go zraniły i zareagował bez zastanowienia.

Odkrywaj jeszcze więcej i częściej. Kupując prenumeratę, gwarantujesz sobie dostęp do solidnej dawki harvardzkiej wiedzy. Miej pewność, że nic cię nie ominie.

Z prenumeratą możesz więcej!

Możemy zrozumieć, co zaszło między Jerome’em i Dirkiem, rozumiejąc, że ludzki mózg działa jak maszyna dopasowująca i generująca schematy. Kiedy coś nie tworzy schematu, mózg stara się nadać sens temu, co widzi, przypisując to do znanych już form. Nasze wcześniejsze doświadczenia stanowią drogę na skróty umożliwiającą zrozumienie i interpretację nowych informacji. Ma to sens: jeśli uda się dopasować nowe dane do starych, mózg może odwołać się do zgromadzonej już wiedzy, ponosząc znacznie mniejsze „koszty” niż w sytuacji, w której musiałby nad wszystkim zastanawiać się od nowa.

Identyczny proces nadawania sensu zachodzi w naszych relacjach z innymi ludźmi. Korzystając z posiadanej przez nas „bazy danych relacji”, mózg nieświadomie organizuje nowe doświadczenia tak, aby pasowały do relacji, które znamy. Kiedy więc próbujemy zrozumieć kogoś, kogo dobrze nie znamy, mózg nakłania nas do założenia, że ta osoba będzie zachowywać się podobnie do kogoś innego, z kim mieliśmy do czynienia wcześniej. Czujemy się dobrze z osobą, która przypomina nam bliskich, natomiast jeśli kojarzymy ją z kimś, kto wcześniej sprawił nam ból, do mózgu dochodzą sygnały alarmowe.

Uspokoiwszy się, Jerome uświadomił sobie, że Dirk przypomniał mu jego dominującego ojca. Gdy pochylił się nad biurkiem, sugerując, żeby Jerome wykazał się większą proaktywnością, wyglądał jak jego ojciec, który pochylał się nad kuchennym stołem, pytając, dlaczego nie jest bardziej ambitny. Jerome zareagował niemalże identycznie, jak podczas awantur z tatą – zdenerwował się i w gniewie wyszedł.

Tego typu „błędną relację interpersonalną” po raz pierwszy opisał Zygmunt Freud, odwołując się do słynnego przypadku Dory i nazywając ją przeniesieniem. Próbując zrozumieć niepowodzenie interwencji w trakcie terapii pacjentki, Freud uświadomił sobie, że powodem było to, że nie rozpoznał przeniesienia przez Dorę na niego samego emocji, jakie żywiła ona do osoby ze swojej przeszłości.

Biorąc pod uwagę, że ich pierwotnymi źródłami są ważne osoby z wczesnych lat naszego życia, takie jak rodzice i inni opiekunowie, a także rodzeństwo i bliscy członkowie rodziny, reakcje przeniesienia nakierowane są na tych, którzy pełnią role podobne do tych pierwotnie wykonywanych przez tamte osoby.

Przejmij kontrolę nad swoim mózgiem i wyzwól swój potencjał »

Umysł Lidera 

Umysł lidera (The Leading Brain)
Wykorzystaj przełomowe odkrycia neuronauk, które zmieniają podejście do zarządzania sobą i innymi
Książka dla Trenera 2018 w prestiżowym konkursie Polskiego Towarzystwa Trenerów Biznesu.
Najlepsza książka biznesowa 2017 roku w kategorii Zarządzanie wg startegy+business.
Lektura obowiązkowa dla osób, które chcą pokonać swoje ograniczenia i poznać szczyt swoich możliwości!

Przeniesieniem jest zakochanie się od pierwszego wejrzenia w osobie, która przypomina kogoś, z kim miało się kiedyś namiętny romans. Przeniesieniem jest natychmiastowe zaufanie komuś, nie uświadamiając sobie, że osoba ta przypomina nam postać z przeszłości, którą darzyliśmy zaufaniem. Przeniesieniem jest wpadanie w zachwyt nad szefem, który przypomina nam zachęcającą nas i wspierającą babcię. Przeniesieniem jest również natychmiastowa niechęć do kogoś, kto w przeszłości miał negatywny wpływ na nasze życie. Jeśli więc zbyt emocjonalnie w określonej sytuacji reagujemy na kogoś, najprawdopodobniej doświadczyliśmy reakcji przeniesienia. Ponieważ reakcje te oznaczają w istocie ponowne przeżywanie przeszłości, reakcja, którą wywołują, jest często niewłaściwa, a nawet dziwna w kontekście teraźniejszości.

Reakcje przeniesienia nie są kłopotliwe, o ile mają miejsce sporadycznie. Gdy natomiast pojawiają się często, mogą stwarzać problemy, uniemożliwiając budowanie odpowiedniej relacji z kimś, kto może mieć istotny wpływ na nasze życie. Aby przeciwdziałać ich występowaniu, w pierwszej kolejności należy uświadomić sobie ich istnienie. Dzięki temu możemy zrozumieć nasze ukryte motywy i starać się unikać takich reakcji, co pozwoli nam zwiększyć kontrolę nad własnym życiem.

Zastanówmy się nad schematami zachowań, które wpędzają nas w kłopoty, oraz obszarami, w których wielokrotnie wykazaliśmy się błędną oceną. Aby ułatwić sobie analizę tego, co się stało, zadajmy sobie pytania: jakie osoby sprawiają, że odczuwamy niepokój, złość, smutek lub zadowolenie? co się nam w nich podoba lub nie podoba? kogo z przeszłości one przypominają? na ile są podobne lub różne? Ujawnianie duchów z przeszłości jest pierwszym krokiem, dzięki któremu możemy uniknąć ich ingerencji w nasze dzisiejsze życie.

Samodzielne rozwiązywanie problemów wynikających z przeniesienia może być trudne, dlatego warto się zastanowić nad skorzystaniem z pomocy terapeuty lub coacha. Pomogą oni przepracować konflikty z przeszłości i pozostawić je tam, gdzie ich miejsce – w przeszłości właśnie.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Przyjmij i nazwij swoje odczucia »

Jak kontrolować emocje podczas trudnej rozmowy 

Amy Gallo

Nietrudno stracić kontrolę nad emocjami podczas napiętej rozmowy. Co możesz zrobić, aby zachować spokój podczas rozmowy lub aby się uspokoić, jeśli dopadły cię nerwy?

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy