X
Następny artykuł dla Ciebie
Wyświetl >>

Czy afrykańskie startupy technologiczne mogą konkurować w świecie zdominowanym przez Facebooka i Google?

Ndubuisi Ekekwe  · 4 min

Czy afrykańskie startupy technologiczne mogą konkurować w świecie zdominowanym przez Facebooka i Google?

W zeszłym roku Facebook stał się drugą największą firmą e‑handlową w Afryce (po liderze branżowym, Jumii). Amerykański potentat mediów społecznościowych nie świętował jednak tego wydarzenia, bo nigdy nie promował się jako firma e‑handlowa. Niemniej postępująca penetracja afrykańskich gospodarek przez globalne marki technologiczne coraz wyraźniej pokazuje, że mamy do czynienia z nowym poziomem konkurencji, która może potencjalnie zakłócić funkcjonowanie tych systemów.

Na wszystkich rynkach afrykańskich technologia informatyczno‑komunikacyjna (ICT) wspomaga proces rozwoju społeczno‑gospodarczego. ICT oferuje nowe sposoby skutecznej i taniej wymiany informacji oraz prowadzenia transakcji biznesowych. Zmieniła również dynamiczną architekturę branży finansowej, rozrywkowej oraz komunikacyjnej, zapewniając lepsze sposoby korzystania z ludzkiego i instytucjonalnego potencjału krajów zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym.

Jej wpływ ma konsekwencje: ICT gwałtownie przybliża Afrykę ku strukturom gospodarczym oraz opartym na wiedzy, a także ku społeczeństwom informacyjnych. Obejmują one sieci ludzi, firm, państw powiązanych elektronicznie i wchodzących we wzajemne relacje. Widzieliśmy te przeobrażenia w Kenii, gdzie MPESA, dostawca mobilnych usług finansowych, stała się największą nielicencjonowaną instytucją bankową. Technologia cyfrowa występuje nawet w rolnictwie.

W całym regionie banki zamykają swoje oddziały, ale rozwijają kanały cyfrowe, w miarę jak klienci w coraz większym stopniu migrują online. Spowodowany przez ICT wzrost wydajności w Afryce nie ma precedensu. Jednakże, w przeciwieństwie do innych przełomowych technologii, takich jak maszyna parowa czy samolot, zastosowanie tych technologii jest na tyle łatwe, że w jej tworzeniu mogą uczestniczyć miejscowi mieszkańcy.

Niemniej, choć ICT przyniosła ogromne zyski, sam internet może spowodować potężne zakłócenia w lokalnych gospodarkach. Nieograniczony i nieskrępowany charakter internetu sprawił, że konkurencja nabrała wymiaru globalnego. W sieci lokalizacja nie chroni firmy przed konkurencją. Nieograniczona konkurencja stanowi wyzwanie dla miejscowych przedsiębiorców. Afrykańscy konsumenci znają najlepsze globalne produkty, oczekując, że produkty lokalne będą odpowiadać im ceną i jakością. Elitarne globalne firmy technologiczne zwykle oferują lepsze rozwiązania po zerowych kosztach.

To powoduje paraliż, który dostrzegamy w obszarze telekomunikacji, e‑handlu i, szerzej, w całym sektorze ICT. Oferując darmowe SMS‑y i rozmowy telefoniczne (w niektórych przypadkach lepszej jakości), WhatsApp powoduje, że lokalni potentaci telekomunikacyjni tracą pieniądze. Udostępniając wspaniałą galerię do prezentowania produktów, Instagram sprawia, że lokalne gazety wpadają w tarapaty. A kiedy Facebook umożliwia kupcom dotarcie do milionów potencjalnych klientów bez kosztów standardowych abonamentów i prowizji rynkowych, tradycyjny e‑handel zaczyna zanikać.

Ma to potężne skutki: Naspers, największa afrykańska firma pod względem kapitalizacji rynkowej, wycofała się niedawno na niektórych rynkach z prowadzenia serwisów ogłoszeń lokalnych. Było to efektem wieńczącej pasmo kłopotów sprzedaży jednej z pionierskich na kontynencie firm e‑handlowych, mimo że wcześniej udało się jej zebrać ponad 75 mln dolarów na działalność.

Bez wątpienia Afryka ma obiecujące startupy, ale działają one w niezwykle niszowych obszarach, takich jak technologia rolna czy technologia zarządzania odpadami, w których nie spotykają się z bezpośrednią konkurencją ze strony globalnych gigantów technologicznych. Poza tymi obszarami wszyscy konkurują z globalnymi dostawcami usług ICT, takimi jak Google czy Facebook. Widzimy, jak dostęp do większego grona klientów, pozyskanych za pośrednictwem internetu, niekoniecznie przekłada się na większe przychody, ponieważ zdobycie tych dodatkowych klientów zwykle wiąże się z oferowaniem darmowych usług lub rabatów. Globalne potęgi technologii konsumenckich, takie jak Tencent i Google, posługują się klientami do generowania danych, co zapewnia im rozwój i przychody. Firmy te zbierają dane i wykorzystują je na masową skalę przy niemalże zerowych kosztach własnych, co z kolei umożliwia internet. Ponieważ mają przewagę dzięki ogromnej liczbie użytkowników, nieustannie się doskonalą, a zbierane przez nich dane przyczyniają się wciąż do doskonalenia stosowanych algorytmów. W znacznej mierze nie ma nadziei na zmianę tego porządku, a to tworzy zastój konkurencyjny dla miejscowych przedsiębiorców.

Przezwyciężenie przełomowych wyzwań, tworzonych przez globalnych gigantów ICT, może być trudne. Ale przed lokalnymi afrykańskimi firmami otwiera się szereg opcji.

Tworzenie sektorów z elementami wyłączonymi z sieci

Zauważyliśmy, że sektory, które są zagrożone kanibalizacją i przejęciem przez globalnych gigantów technologicznych, zwykle funkcjonują w pełni w internecie. Startupy w Afryce, które działają w sektorach mających silne elementy fizyczne, nadal prowadzą obiecującą działalność, mimo że wykorzystują do jej rozwoju internet. Na przykład te firmy zbierające dane z farm we współpracy ze spółdzielniami i społecznościami rolnymi w znacznej mierze chronią się przed tym, co się dzieje online. Na całym kontynencie głosi się powszechnie mantrę hiperlokalizacji w niszowych obszarach jako jedyny sposób na uniknięcie zagrożenia ze strony globalnych firm technologicznych i ich konkurencyjnych macek.

Przenosiny do Stanów Zjednoczonych

Poważni inwestorzy, zwykle spoza Stanów Zjednoczonych, domagają się, aby niektóre firmy lokalne przenosiły się do Doliny Krzemowej. A to ze względu na łatwiejszy tam dostęp do wygodnej infrastruktury – talentów, finansów, systemu prawnego, co stanowi metodę pogłębiania konkurencyjności, mimo że produkty będą nadal ukierunkowane na Afrykę. Infrastruktura stanowi jedno z najsłabszych ogniw w Afryce i nadal osłabia zdolności lokalnych startupów do budowania produktów zdolnych pokonać zagraniczną konkurencję. Opcja ta zdobyła popularność w branży technologii finansowych: przekształcenie się w amerykańską firmę zapewnia nowy poziom wiarygodności w całej Afryce. Nigeryjski Paystack zaczynał w Lagos, a następnie przeniósł część swojej podstawowej działalności do Doliny Krzemowej.

Naturalnie tego typu działania przyczyniłyby się do przekształcenia gospodarek lokalnych, które traciłyby firmy na rzecz zagranicy. Obowiązki powiernicze założycieli wymagają podejmowania najlepszych decyzji na rzecz swoich firm.

Wykorzystanie istniejącej infrastruktury

Google oferuje największą dostępność usług tłumaczenia maszynowego. Wkrótce lokalnymi standardami mogą stać się korzystające z Google rozwiązania technologiczne w językach suahili i igbo. Dobrą strategią mogłoby być znalezienie sposobów pozycjonowania startupów tak, aby wykorzystać istniejącą infrastrukturę oferowaną przez tych dostawców usług ICT, a nie bezpośrednio z nimi konkurować. W takim przypadku silniki Google mogłyby znaleźć zastosowanie w usługach asystentów głosowych w językach lokalnych.

W całej Afryce konsumenci ucieszyliby się z perspektywy otrzymania wysokiej jakości darmowych produktów od globalnych dostawców usług ICT. Ale miejscowi przedsiębiorcy nadal mają kłopoty z konkurencją. Bez tych wzrastających firm przestałyby działać gospodarki na tym kontynencie. Wzięcie pod uwagę powyższych rad może pomóc startupom w radzeniu sobie z konkurencją globalnych firm. Z czasem jednak najlepszym sposobem będzie inwestycja w edukację i infrastrukturę, które mogą pomóc kontynentowi w rywalizacji i tworzeniu wiodących w swoich kategoriach firm działających w handlu światowym.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Inwestorzy lubią kupować marzenia »

Czy duże firmy mogą być bardziej przedsiębiorcze od start-upów? 

Inwestorzy lubią kupować marzenia. Jakie szanse powodzenia ma taka decyzja i jak sprawa wygląda w porównaniu do „zwykłych” start-upów?

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy