X
Następny artykuł dla ciebie

Czego o równości płac możemy dowiedzieć się od amerykańskiej reprezentacji kobiet w piłce nożnej?

Ruchika Tulshyan

Obserwując walkę amerykańskich zawodniczek na rzecz równości możemy wyciągnąć szereg wniosków w kwestii równouprawnienia, szczególnie w obliczu oporu ze strony pracodawcy.

W marcu tego roku reprezentacja Stanów Zjednoczonych w piłce nożnej kobiet pozwała swojego pracodawcę, Amerykańską Federację Piłki Nożnej. Oskarżenie dotyczyło dyskryminacji ze względu na płeć i było pierwszym tego typu pozwem w sporcie zawodowym. Spór przeniesiony na wokandę sądową stanowił kulminację wieloletnich starań o równe płace kobiet i mężczyzn. Nie dziwi, że podjęte działania wywołały sensację medialną, która nabrała na sile w tym roku, tuż po zdobyciu przez drużynę kobiet czwartego tytułu mistrzyń świata.

Czytaj, inspiruj się, twórz. Daj sobie szansę na rozwój dzięki solidnej dawce harvardzkiej wiedzy. Prenumerując, masz pewność, że na bieżąco będziesz poznawać tajniki najlepszych ekspertów biznesowych. Kup teraz!

Nie sposób nie dostrzec analogii pomiędzy tym pozwem a sytuacją mającą miejsce w wielu korporacjach. W tym roku, po raz pierwszy w historii Stanów Zjednoczonych, organizacje zatrudniające ponad setkę pracowników zostały zobowiązane do przedstawienia Komisji ds. Równych Szans Zatrudnienia (EEOC) szczegółowych danych na temat płac. Choć w żadnym kraju na świecie nie udało się dotąd zniwelować różnic w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn, a zmiana tego stanu rzeczy może zająć nawet setki lat, wyniki amerykańskiego raportu są szokujące.

Czego kobieca reprezentacja piłkarska Stanów Zjednoczonych może nauczyć kobiety walczące dziś z dyskryminacją i jak pracodawcy powinni odpowiadać na ich postulaty?

Dla pracowników

Na szczególne wyróżnienie zasługują cztery wnioski.

Działaj zespołowo

U źródeł pozwu złożonego przez drużynę kobiet leżą lata dyskryminacji płacowej. Już w 2016 r. z roszczeniem dotyczącym nierównego traktowania wystąpiło do EEOC pięć zawodniczek. Jednak dopiero połączenie w dążeniu do celu sił wszystkich 28 członkiń zespołu spowodowało nagłośnienie problemu, czego nie udało się osiągnąć wcześniej. – Między sportem a światem biznesu zachodzi szereg podobieństw, szczególnie jeśli postrzega się sport jako biznes a sportowców jako pracowników – mówi Cheryl Cooky, profesor studiów nad kobiecością, płcią i seksualnością na Uniwersytecie Purdue. – Solidarność zespołu ma tu kluczowe znaczenie. Mówienie tym samym głosem przez wszystkie zainteresowane zapewnia swoisty parasol ochronny oraz zachęca do działania. Kiedy podejmuje się strajk, strajkują wszyscy. A nie tylko jedna osoba.

Co ciekawe, działanie drużyny narodowej USA nie jest nowym pomysłem. Od dawna czynności w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji i  molestowaniu są podejmowane na skutek zbiorowych inicjatyw dotkniętych nimi osób. Na przykład w Microsoft impulsem do przeglądu polityki firmy co do molestowania seksualnego i innych niewłaściwych zachowań było 90 stron e‑maili od pracownic organizacji. Także ponad 20 tys. pracowników Google na całym świecie przeprowadziło protesty przeciwko postępowaniu firmy w sprawach o molestowanie seksualne. „Co udałoby się nam osiągnąć, gdybyśmy połączyły siły?” – pytały uczestniczki na grupie matek w Google.

Zbierz dane

Amerykańska reprezentacja kobiet w piłce nożnej, aby zilustrować różnice w wynagrodzeniach, powołała się na dane. W pozwie wykazała, że reprezentacja mężczyzn więcej razy przegrała, rozegrawszy przy tym podobną liczbę meczów. Biorąc zatem pod uwagę nawet tylko liczbę rozegranych meczów, należy uznać, że w podobnych warunkach mężczyźni zarabiali o 38% więcej. – Rozważając grę zespołu pod kątem sukcesu biznesowego - mówi Cooky - drużyna kobieca dysponuje lepszym produktem.

Powszechną reakcją obronną, często stosowaną przez przeciwników zrównania płac w sporcie zawodowym bez względu na płeć, jest to, że sporty kobiece nie cieszą się tak dużą popularnością jak męskie. Amerykanki były przygotowane na ten argument. Skorzystały z danych, z których wynikało, że w latach 2016‑2018 ich mecze wygenerowały przychody o 1 mln dol. większe niż reprezentacja mężczyzn – 50,8 mln dol. w porównaniu z 49,9 mln dol. – Reprezentacja kobiet potrafiła empirycznie udowodnić dyskryminację – twierdzi Cooky. – Posługiwała się twardymi danymi liczbowymi, więc jej twierdzenie nie było subiektywne. Nie odwoływała się do moralności ani etyki. W tym przypadku kobiety przewyższały mężczyzn pod wieloma względami.

Wielokrotnie spotkaliśmy się z tym w świecie korporacji.

Posłużmy się przykładem Nike. Nie tak dawno, bo w zeszłym roku, pracownice stworzyły ankietę, której celem było zebranie informacji na temat molestowania seksualnego w firmie. W wyniku ich starań uzyskano jednoznaczne dowody świadczące o powtarzających się, niewłaściwych zachowaniach dwóch dyrektorów, których w konsekwencji zwolniono.

Inny przykład oferuje Tracy Chou, była inżynier w Pinterest. W 2013 r. Chou stworzyła dokument open source, aby zebrać informacje o liczbie kobiet inżynierów zatrudnionych w korporacjach. Wcześniej niewielką liczbę kobiet zatrudnianych na stanowiskach technicznych przypisywano problemom w rekrutacji. Chou wykazała natomiast bariery systemowe, z jakimi borykają się w pracy kobiety. Była to m.in. wrogość ze strony współpracowników płci męskiej, z którą często spotykają się kobiety na stanowiskach inżynierskich.

Bez względu na przyczynę dane empiryczne mają kluczowe znaczenie w przeciwdziałaniu nierównemu traktowaniu, szczególnie w sporach dotyczących dyskryminacji płacowej. Jeśli zależy ci na efektywnej walce z tym procederem, przed zgłoszeniem problemu zbierz drobiazgowe dane na temat tego, co dzieje się w twojej firmie – nawet na temat przypadków, które mogą nie wydawać się istotne – i skontaktuj się z prawnikiem, aby dowiedzieć się, co można zrobić.

Wybierz silne liderki

Silne przywództwo było istotnym czynnikiem zapewniającym amerykańskiej reprezentacji kobiet możliwość mówienia jednym głosem w walce o wspólny cel. Zespół, zarówno na boisku, jak i poza nim, podążał za silnymi i zdolnymi liderkami: Megan Rapinoe, Carli Lloyd i Alex Morgan. Szczególnie Rapinoe bezkompromisowo wypowiadała się na temat zrównania płac i wpływu przyszłej decyzji w tej sprawie na inne branże.

Biorąc pod uwagę perspektywę społeczną i chęć zapewnienia lepszych warunków kobietom na całym świecie, nie zgodzimy się na ugodę, jeśli nasz postulat o uzyskanie równych wynagrodzeń nie zostanie zrealizowany – powiedziała Rapinoe w NBC. – Nie chodzi o targowanie się. Albo ceni się nas jednakowo i to pokazuje, albo nie.

Cooky dodaje: – Megan Rapinoe jest osobą głęboko zaangażowaną w kwestie sprawiedliwości społecznej, nie tylko dotyczące płci, lecz również rasy i seksualności. To niezwykle charyzmatyczna postać, pełna motywacji do działania. Warto również wziąć pod uwagę, że znacznie łatwiej walczyć o swoje prawa pracownicze, kiedy jest się u szczytu kariery, szczególnie w świecie sportu.

W swoich działaniach staraj się nawiązać kontakt z liderem, który ma silną pozycję w Twojej organizacji. W ten sposób uzyskasz wsparcie osoby pozostającej w dobrych relacjach z decydentami. Jeśli dział HR nie potraktuje twojego postulatu poważnie, kolejnym krokiem powinno być zaangażowanie większej liczby osób i wyznaczenie rzecznika, którego nie sposób zignorować. W większości przypadków oznacza to kogoś zajmującego wpływowe stanowisko. Jeśli sama będziesz pełnić rolę liderki, nie ustawaj w swoich staraniach. Miej świadomość ryzyka, ale też zrozum i zaakceptuj stawkę, o którą walczysz.

Poznaj sposób myślenia najlepszych liderów »

Decyzje doskonałe 

Decyzje doskonałe. Poznaj sposób myślenia najlepszych liderów i tak jak oni dokonuj świetnych wyborów.
Sięgnij po przewodnik myślenia zintegrowanego dla przywódców – bestseller „Wall Street Journal” i najlepszą książkę biznesowa według The Glob and Mail. To bezcenne źródło praktycznych wskazówek dla każdej osoby, która chce podejmować lepsze decyzje w życiu i biznesie!

Szukaj sojuszników

Do dodatkowego wzmocnienia pozycji reprezentacji kobiet doszło w lipcu, kiedy reprezentacja mężczyzn zwróciła się do Amerykańskiej Federacji Piłki Nożnej, kwestionując jej oświadczenie, jakoby piłkarki w istocie otrzymywały wyższe wynagrodzenie, niż twierdziły. – Zawodniczki reprezentacji kobiet zasługują na równe płace i mają prawo zabiegać o nie na drodze sądowej lub w Kongresie – napisali piłkarze.

Reprezentacja mężczyzn sprzeciwiła się również sposobowi, w jaki Carlos Cordeiro, prezes federacji, przedstawił dane, starając się ograniczyć roszczenia kobiet. – Naszym zdaniem, [dane] nie uzasadniają dyskredytowania wykonywanej przez nie pracy ani autentycznej wartości, jaką wnoszą do amerykańskiego sportu – stwierdzili. Poza tym reprezentacja kobiet zdobyła wsparcie wpływowych rzeczników na całym świecie. W efekcie uchwalono ustawę, zgłoszoną przez senatora Joe Manchina, uniemożliwiającą związkowi skorzystanie z funduszy federalnych na organizację mistrzostw świata w piłce nożnej w przypadku, gdyby zawodniczki nie otrzymały równego wynagrodzenia.

Reprezentacja kobiet wykorzystała znalezienie się w centrum uwagi dla zdobycia poparcia. Z sukcesem tego typu sojuszy spotkałam się również w codziennych sytuacjach zawodowych. Na przykład jedna z organizacji, w której byłam woluntariuszką, zwolniła bez wyjaśnienia ciemnoskórą pracownicę. Ta skontaktowała się z innymi, bardziej wpływowymi niż ona sama kolorowymi kobietami i sojusznikami w społeczności lokalnej. Zaangażowane przez nią osoby zwróciły się do rady dyrektorów, co skończyło się przeprowadzeniem dochodzenia w organizacji.

Kiedy zgłasza się dyskryminowanie przez pracodawcę ważne jest, aby podążać tą drogą i szukać sojuszników poza organizacją – zwłaszcza wśród osób, które mają większe wpływy niż Ty. Groźba negatywnego zainteresowania ze strony społeczności, klientów i mediów powinna zachęcić pracodawcę do zwrócenia uwagi na twoje roszczenia.

Dla pracodawców

Do autentycznej zmiany może dojść tylko wtedy, gdy pracodawcy zrozumieją znaczenie równości i zaczną aktywnie działać na rzecz ograniczenia dyskryminacji wśród pracowników. Brak wsparcia ze strony zwierzchników uniemożliwi rozwiązanie utrzymujących się problemów.

Oto kilka wskazówek, jak poradzić sobie w sytuacji, w której jako menedżer spotykasz się z doniesieniami dotyczącymi dyskryminacji.

Przeprowadź rzetelny przegląd danych i przekaż rozpatrzenie skargi niezależnej stronie

Zdobędziesz większą wiarygodność i zaufanie swoich pracowników, zwłaszcza w kwestiach równości wynagrodzeń, jeśli uda ci się wykazać, że poważnie traktujesz roszczenia związane dyskryminacją. Przykładem tego, czego nie należy robić, jest postępowanie Amerykańskiej Federacji Piłki Nożnej, która publicznie zakwestionowała żądania reprezentacji kobiet, przedstawiając dowody niemające związku ze sprawą. W ten sposób federacja straciła zaufanie nie tylko kobiecej reprezentacji, lecz również drużyny mężczyzn i społeczeństwa.

Bez względu na to, jak będzie to niewygodne, potraktuj roszczenia jako okazję do nauki i rozwoju

Nie przyjmuj postawy obronnej. Starając się zdobyć poparcie społeczne, Amerykańska Federacja Piłki Nożnej wydała komunikat sugerujący, że drużyna kobiet otrzymywała większe wynagrodzenia niż reprezentacja mężczyzn – co trudno porównać ze względu na różnice w strukturze płac pomiędzy obydwoma zespołami. Kobiety otrzymują wynagrodzenie zasadnicze, podczas gdy mężczyznom płaci się głównie na podstawie wyników gry. Działanie to sprowokowało protest reprezentacji mężczyzn, która stwierdziła, że powoływanie się na jedno kryterium tworzy „fałszywą księgowość” i buduje zły wizerunek w oczach opinii publicznej. Lepszym podejściem jest rzetelne sprawdzenie, czego twoja organizacja nie potrafi zaoferować, aby wesprzeć osoby sygnalizujące dyskryminację. Nawet jeśli w efekcie przeprowadzonego dochodzenia i uzyskanych danych okaże się, że nie dochodzi do nierównego traktowania, podejmij działania pozwalające ci zrozumieć, dlaczego pracownicy mają poczucie braku wsparcia. W takich sytuacjach kluczowym celem powinno być odzyskanie zaufania.

Dostrzeż bariery systemowe i branżowe, które mogą powodować dyskryminację, nawet jeśli nie są celowe

Poświęć czas na przemyślenie zasad i praktyk stosowanych w organizacji - radzi Cooky. - W przypadku amerykańskiej reprezentacji kobiet w piłce nożnej, skoro federacja twierdzi, że zespół nie generuje odpowiednich dochodów, od razu pomyślałam: Dlaczego? Jak promuje się tę drużynę? Cooky zwraca uwagę na niższe wydatki na reklamę i marketing na mecze kobiet w porównaniu z budżetem przeznaczonym na promocję meczów mężczyzn. Zauważa, że rozgrywki męskiej ligi MLS w Stanach Zjednoczonych są transmitowane przez kanał ESPN, uzyskując tym samym miliony dolarów zysku, podczas gdy rozgrywki kobiecej ligi piłkarskiej (NWSL) były udostępniane tylko w serwisie YouTube. Aż do lipca 2019 r., kiedy to stacja ESPN ogłosiła zawarcie umowy na transmisję drugiej połowy sezonu 2019, co oznaczało największą liczbę meczów NWSL, jakie kiedykolwiek w ciągu jednego roku pokazywała telewizja. Liga kobieca działała w systemie, który nie został zaprojektowany tak, aby ułatwić jej odnoszenie sukcesów w równym stopniu, co w przypadku rozgrywek mężczyzn.

Jeśli kierujesz organizacją, postaraj się zrozumieć, jakie działania możesz podjąć, aby zapewnić równe traktowanie. Być może warunki pracy zostały obmyślone w sposób, który umożliwia osiągnięcie sukcesu tylko niektórym pracownikom? Nie przyjmując takiej perspektywy, w najlepszym wypadku wprowadzisz jedynie doraźne rozwiązania. Natomiast w najgorszym przypadku utrzymasz problematyczne status quo i stracisz zaufanie pracowników, a w niektórych przypadkach również klientów.

Znajdujemy się w bezprecedensowym momencie w historii, w którym ruchy takie jak #MeToo i zabiegi na rzecz równego traktowania płci zyskują poparcie na całym świecie. Odwaga, jaką wykazała piłkarska reprezentacja Stanów Zjednoczonych w walce o równe wynagrodzenie, to tylko jeden przykład potęgi kolektywnego działania, mającego na celu znoszenie systemowych barier i przyczynianie się do długofalowych zmian. Wniesiony przez piłkarki pozew pokazał konsekwencje, z jakimi muszą się liczyć pracodawcy, jeśli nie podejmą działań zwalczających dyskryminację i uprzedzenia. Oczekując od pracowników, że będą dawać z siebie to, co najlepsze, powinniśmy mieć z tyłu głowy hasło kampanii kobiecej reprezentacji Stanów Zjednoczonych: „Równa gra, równa płaca”.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Co motywuje pracowników do działania? »

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy