X
Następny artykuł dla ciebie

Niewiele rzeczy boli bardziej niż utrata zaufania do kogoś, komu dotychczas bardzo wierzyliśmy. Kiedy ta osoba jest szefem, kimś, kto wpływa na naszą karierę i życie, uczucie to może być jeszcze bardziej dotkliwe. Ma też daleko idące konsekwencje, bez względu na to, czy chodzi o przypisanie sobie zasług za projekt, którego realizacji poświęciliśmy miesiące pracy, danie obiecanego awansu komuś innemu, czy też publiczne upokorzenie za błąd, który popełnił ktoś inny.

Zdrada ze strony szefa może osłabiać naszą ufność wobec innych, powodować utratę optymizmu i odporności, a także wpływać na prawidłową ocenę złożonych sytuacji. Nasz mózg zwykle odbiera zdradę jako traumatyczne doświadczenie, którego powtórzenia bardzo się obawiamy. Zranieni i pełni rezerwy czasami uciekamy się do zachowań, które mają nas chronić, lecz zamiast tego przynoszą niezamierzone konsekwencje. Kiedy tak się dzieje, to nie zachowanie szefa powinno nas niepokoić, tylko nasze własne.

Odkrywaj jeszcze więcej i częściej. Kupując prenumeratę, gwarantujesz sobie dostęp do solidnej dawki harvardzkiej wiedzy. Miej pewność, że nic cię nie ominie.

Z prenumeratą możesz więcej!

Zapewne nie uda nam się zmienić swojego szefa, możemy jednak nie pozwolić, aby jego niewłaściwe zachowanie w destruktywny sposób na nas wpłynęło. Jak więc chronić się przed niebezpieczeństwem stania się kimś, kim nigdy nie chcielibyśmy być? Oto kilka sposobów.

Trzymaj się swoich wartości

Zdaniem Dennisa Reiny, autora książki Trust and Betrayal in the Workplace, 85% przypadków utraty zaufania w pracy nie ma charakteru zamierzonego działania. Ale to, że intencją szefa nie była zdrada, nie zmniejsza uczuć z tym związanych. Czasami warto porozmawiać z szefem o konsekwencjach działań, z których może nie zdawał sobie sprawy. Jego szczere wyrzuty sumienia i gotowość naprawienia szkód mogą przywrócić zaufanie i wzmocnić waszą relację.

Jeśli jednak szef stale zawodzi twoje zaufanie, zadbaj o to, aby nieświadomie reagując, samemu źle się nie zachowywać. Badania pokazują bowiem, że jeśli przełożony postępuje niewłaściwie, jest bardzo prawdopodobne, że zaczniesz go naśladować. Pracując pod jego kierownictwem, lepiej jasno określ wartości, którymi chcesz się kierować, i ustal, na czym mogłoby polegać ich naruszenie. Na przykład: jeśli twoją wartością jest inkluzywność, zastanów się, jakie działania spowodują, że inni mogą poczuć się wykluczeni, i obserwuj własne zachowanie, aby mieć pewność, że tego nie robisz. To, w jaki sposób okazujesz szacunek innym, jak dzielisz się pomysłami, jak doceniasz pracę innych, a nawet jak mówisz o wkładzie własnej pracy, wynika z twoich wartości. Nie pozwól, by łamanie tych zasad przez szefa stanowiło dla ciebie usprawiedliwienie do ich naruszania.

Obserwuj schematy powstawania zdrady

Osoby, które tolerują niewłaściwe zachowania szefów, często dochodzą do wniosku, że na nie zasługują. Podobnie jak w przypadku ofiar przemocy domowej pojawia się rodzaj organizacyjnego syndromu sztokholmskiego, co w konsekwencji powoduje, że zdradę zaczyna się traktować jak coś normalnego. Można się temu przeciwstawić, wykrywając schematy w zachowaniu szefa i w miarę możliwości je zakłócając. Jeśli nie dotrzymuje on obietnic, odpowiednio dokumentuj składane przez niego zobowiązania. Jeśli przypisuje sobie zasługi za twoją pracę, zadbaj, aby istotni interesariusze kojarzyli twoje nazwisko z projektami, nad którymi pracujesz. Pomoże ci to zachować choćby jakąś dozę zdrowia psychicznego i oddzielić ogląd własny od zachowania szefa.

Pamiętaj: nie wszyscy zawiodą twoje zaufanie

Kiedy twój szef wielokrotnie zawodzi twoje zaufanie, możesz dojść do wniosku, że nie można ufać nikomu. Staraj się nie generalizować, szczególnie, jeśli chodzi o relacje z osobami, które są dla ciebie autorytetami. Zwracaj uwagę na swoje zachowanie. Czy stale kwestionujesz działania i motywację osób, na których polegasz? Czy nadmiernie analizujesz decyzje bliskich ci osób? Prowadziłem kiedyś coaching z dyrektorką, która miała poczucie, że szef celowo przekazuje radzie nadzorczej nieprawdziwe informacje na jej temat, i która uświadomiła sobie, że zaczęła nieufnie podchodzić do motywów działania swojego zespołu, męża, a nawet syna. Poczucie zdrady i utrata zaufania to potężna siła, która może rozciągnąć swoje działanie na inne obszary życia. Pamiętaj, że nie wszystkie osoby, którym ufasz, zawiodą cię tak, jak twój szef.

Zostań mistrzem zarządzania sobą »

HBRP Masters „Zarządzanie sobą” – ebook 

Zdobywaj wiedzę od najlepszych.
Sprawdź, jakie wskazówki na temat skutecznego zarządzania sobą i stawania się lepszym przywódcą ma dla Ciebie Peter Drucker, jeden z najwybitniejszych umysłów XX wieku.

Wybaczaj, a nie szukaj odwetu

Pragnienie, aby szef poniósł konsekwencje swojej zdrady, jest czymś naturalnym. Możesz nawet fantazjować, jak utrudniasz mu odniesienie sukcesu. Nigdy nie zniżaj się jednak do tego poziomu, nawet jeśli masz ku temu okazję. W jednej organizacji, z którą współpracowałem, pracownik tak zraził się do swojego szefa, że zaczął rozpowszechniać okropne, lecz wiarygodne pogłoski na jego temat, i wstawiał błędne dane do jego prezentacji. Ostatecznie obróciło się to przeciwko niemu, kosztując go utratę pracy.

Jeśli pozwolisz, aby do twojego zachowania wkradła się chęć zemsty, inni niewątpliwie to dostrzegą, uznając, że jesteś równie nie w porządku jak szef. Lepszym lekarstwem będzie współczucie i wybaczenie – bez względu na to, jak wydaje ci się to trudne.

Nie oznacza to jednak, że musisz tłumić gniew. Pomocne może okazać się spisywanie własnych emocji. Być może zdrada przełożonego sprawiła, że masz poczucie braku własnej adekwatności lub wrażenie wykorzystania. Pierwszym krokiem na drodze do przebaczenia będzie więc oddzielenie odczuć związanych z wyborami innych od tego, co faktycznie jest prawdą. Aby zdystansować się do tych emocji, cofnij się i uświadom sobie, że ani nie jesteś gorszy, ani nie zasługujesz na wykorzystywanie. W którymś momencie twój szef będzie musiał się zmierzyć z własnym postępowaniem i przykrością, jaką ci wyrządził.

Nie tłum negatywnych emocji

Próba zachowania kamiennej twarzy w obliczu zdrady może być niebezpieczna dla twojego zdrowia. Tłumienie silnych emocji – niepokoju, smutku, poczucia zranienia, gniewu – może przynieść fizyczne objawy, takie jak bezsenność, bóle głowy, zaburzenia trawienne oraz ogólne rozdrażnienie. Negatywne emocje, które nas dotykają, mogą zaciemnić nasz osąd, zniekształcić postrzeganie siebie i innych oraz spowodować chroniczne poczucie przytłoczenia. To dlatego tak ważne jest znalezienie dla nich ujścia. Nie licząc prowadzenia dziennika, pomocna może okazać się praca z terapeutą lub coachem. Zaufany powiernik potrafi zmniejszyć poczucie izolacji i ryzyko destruktywnego efektu negatywnych emocji. Zwróć też uwagę na dietę i wypijany alkohol oraz, jeśli to możliwe, zwiększ aktywność i ćwiczenia fizyczne. Nie widząc alternatywy, łatwo ulec niezdrowym praktykom, starając się stłumić uczucie bólu.

Zrównoważ pragnienie zadośćuczynienia wdzięcznością, a apatię celowym działaniem

Dwoma typowymi skutkami ubocznymi zawiedzionego zaufania są pragnienie należnego nam zadośćuczynienia za doznane cierpienie oraz zobojętnienie w stosunku do wykonywanej pracy. Pragnienie należnej rekompensaty może się objawiać stopniowo, np. wydłużaniem przerw na lunch, wcześniejszym wychodzeniem, brakiem oszczędności pieniędzy firmowych, przeradzając się w bardziej ostentacyjne akty zadośćuczynienia. Jeśli tego typu działania nie ograniczą bólu spowodowanego zachowaniem szefa, może się pojawić całkowita obojętność wobec pracy. Apatia jest niebezpiecznym efektem ubocznym zdradzonego zaufania, ponieważ trudno ją wyodrębnić. Kiedy przestaniesz dostrzegać zalety pracy, za które jesteś autentycznie wdzięczny, trudno ci będzie je dostrzec w życiu osobistym.

Przypomnij sobie o pasji, która sprawiła, że wybrałeś tę, a nie inną dziedzinę. Przypomnij sobie swoje uzdolnienia. Zrób spis rzeczy, które przynoszą ci radość w życiu i za które jesteś wdzięczny. Powodem, dla którego wstajesz codziennie rano, jest poczucie celu, a nie świetny szef. Nie możesz pozwolić, aby stał się on czynnikiem, przez który stracisz ochotę do życia.

Jeśli pracujesz dla szefa, który stale zawodzi twoje zaufanie, postaraj się jak najszybciej od niego odejść. Zanim ci się to uda, zrób wszystko, aby ochronić się przed zobojętnieniem, bo może ono sprawić, że staniesz się osobą, której nie będziesz potrafił rozpoznać. To, że twój szef świadomie lub nieświadomie rani innych, stanowi jego wybór. Decyzja, czy pozwolisz, aby zdradzone zaufanie negatywnie wpływało na to, kim ty jesteś, należy tylko i zawsze do ciebie.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jak ułożyć stosunki z przełożonym? »

Świetnie jest być pupilkiem szefa, ale do czasu... 

Liz Kislik

Jeśli czujesz, że zaczyna się ciebie traktować bardziej jako zaufanego poplecznika, a nie osobę, jaką jesteś, nadszedł być może czas, aby rozejrzeć się za innymi możliwościami.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy