X
Następny artykuł dla Ciebie
Wyświetl >>

Badania nie kłamią: długa praca szkodzi pracownikom i ich firmom

Sarah Green Carmichael  · 4 min

Badania nie kłamią: długa praca szkodzi pracownikom i ich firmom

Nie od dziś wiadomo, że długa praca nie sprzyja efektywności. Nadal jednak istnieje spora grupa menedżerów, którzy oczekują od swoich pracowników, że będą dyspozycyjni przez większą część doby – zostaną w biurze po godzinach, odpowiedzą na e‑maile wieczorem i nie będą narzekać na to, że poświęcają swój prywatny czas na działania zawodowe. Co o tym sądzą sami zainteresowani? Okazuje się, że w wielu przypadkach w dalszym ciągu niewiele mają do powiedzenia.

Teorie na temat przepracowania

Zgodnie z jedną z narracji, której potwierdzeniem może być reportaż „New York Timesa” na temat firmy Amazon, przepracowanie to efekt presji ze strony szefów, którzy tego samego doświadczają od swoich szefów.

Można to też wytłumaczyć w inny sposób. Wszyscy, również menedżerowie wyższego szczebla, podporządkowują się pewnym zjawiskom – przejmują zachowania typowe dla danej kultury organizacyjnej, ulegają zachętom finansowym czy technologii, która sprawia, że biuro pozostaje przez całą dobę w zasięgu ręki. W tej wersji w zasadzie nikt nie narzuca norm. Wszyscy reagują na siły makro będące poza kontrolą.

Kolejna ewentualność poddaje analizie konstrukcję psychologiczną człowieka. Zgodnie z nią poświęcanie zbyt wielu godzin na pracę spowodowane jest mieszanką wewnętrznych czynników: ambicji, chciwości, niepokoju, poczucia winy, radości, dumy, nagród, chęci udowodnienia, że jesteśmy ważni. Tym odczuciom towarzyszy też nadmiernie rozwinięte poczucie obowiązku. Część z nich ma charakter negatywny (np. poczucie winy i niepokój), ale wiele z nich to pozytywne bodźce. Liczne badania wykazały, że praca jest mniej stresująca niż nasze życie domowe. Dlatego też niektórzy traktują ją jak przystań – miejsce, w którym czują się pewnie, gdzie mogą sprawować kontrolę.

Pytanie, jakie należy sobie zadać na temat przepracowania, nie brzmi jednak: „kogo należy winić za ten stan rzeczy?”, ale: „czy takie postępowanie jest skuteczne?”. Warto zastanowić się, czy przepracowanie faktycznie prowadzi do tego, czego się chce. Czy rzeczywiście skutkuje lepszymi wynikami i pozwala osiągnąć więcej?

Konsekwencje przepracowania

Badania pokazują, że bez względu na powody wyrabiania nadgodzin, przepracowanie nam nie służy. Nie zwiększa też naszej wydajności. W badaniu konsultantów przeprowadzonym przez Erina Reida, profesora Questrom School of Business na Uniwersytecie Bostońskim, menedżerowie nie potrafili dostrzec różnicy pomiędzy pracownikami faktycznie pracującymi 80 godzin tygodniowo a tymi, którzy udawali, że to robią. Choć wyciągali oni konsekwencje względem osób niewywiązujących się z zadań czy otwarcie się przyznających do małego zaangażowania, Reid nie znalazł dowodów na to, że pracownicy ci rzeczywiście osiągali mniej. Podobnie jak nie potwierdził, że ci, którzy pracowali ponad siły, osiągali więcej.

Dowody wskazują, że przemęczenie nie wpływa na inne aspekty pracy zawodowej – szkodzi zarówno nam, jak i firmom, w których pracujemy. Liczne badania Marianny Virtanen i jej kolegów z Fińskiego Instytutu Zdrowia Zawodowego wykazały, że przepracowanie i będący jego konsekwencją stres przyczyniają się do problemów zdrowotnych, takich jak zaburzenia snu, depresja, alkoholizm, cukrzyca, demencja lub choroby serca. Naturalnie skutki te są niekorzystne same w sobie, jednak poważnie szkodzą także wynikom finansowym firmy. Przejawiają się m.in. w postaci zwolnień lekarskich, rotacji zatrudnienia oraz rosnących kosztów ubezpieczeń zdrowotnych. Nawet ci spośród pracodawców, których w małym stopniu interesuje dobro pracowników i niechętnie wydają pieniądze na ich potrzeby, powinni znaleźć tu mocne dowody na to, że częste nadgodziny mają negatywny wpływ na ostateczny wynik finansowy organizacji.

Im mniej snu, tym więcej błędów

Jeśli w twojej pracy ważną rolę odgrywa komunikacja interpersonalna, musisz rozstrzygać dylematy i odczytywać myśli innych osób, mam jeszcze gorsze wieści. Naukowcy odkryli, że przepracowanie (i towarzyszący mu stres oraz wyczerpanie) mogą pogłębić wszystkie wymienione powyżej zaburzenia.

Nawet jeśli lubisz swoją pracę i zostajesz w niej po godzinach z własnej nieprzymuszonej woli, jesteś bardziej narażony na popełnianie błędów, kiedy jesteś zmęczony. Tylko 1% do 3% populacji jest w stanie spać pięć lub sześć godzin dziennie bez utraty wydajności. Co więcej, na każde 100 osób, które uważają, że należą do radzącej sobie bez długiego snu grupy, naprawdę należy do niej zaledwie pięć. Już sam fakt podejmowania się badań na temat skutków bezsenności powinien uświadomić pracownikom i pracodawcom konsekwencje permanentnego zarywania nocy.

Czytaj, inspiruj się, twórz. Daj sobie szansę na rozwój dzięki solidnej dawce harvardzkiej wiedzy. Prenumerując, masz pewność, że na bieżąco będziesz poznawać tajniki najlepszych ekspertów biznesowych. Kup teraz!

Pracując zbyt ciężko, tracisz również szerszą perspektywę. Badania sugerują, że jednym ze skutków wypalenia jest też większa skłonność do mylenia się w nieistotnych kwestiach.

Podsumowując, historia przepracowania to opowieść o malejących zyskach: pracuj za dużo, a będziesz wykonywać coraz mniej ważną pracę, zajmując się zadaniami, które są coraz bardziej bezsensowne.

Firmy są tego świadome od dawna. W XIX w., kiedy organizacje robotnicze po raz pierwszy zmusiły właścicieli fabryk do ograniczenia dziennego wymiaru pracy do dziesięciu (a potem do ośmiu) godzin, kierownictwo zaskoczyło odkrycie, że wyniki wzrosły, a zmniejszeniu uległa liczba kosztownych błędów i wypadków. Ten sam eksperyment Leslie Perlow i Jessica Porter z Harvard Business School powtórzyli po ponad stu latach z pracownikami wiedzy. Jego wyniki okazały się takie same – czas wolny (np. w nocy i podczas weekendów) przyczyniał się do wzrostu wydajności.

Długi czas pracy nie zawsze wpływa negatywnie na efektywność. Ważne jest jednak, aby nie było to rutyną. Większość badań, z którymi się spotkałam, sugeruje, że ludzie mogą przez tydzień lub dwa pracować po 60 godzin, aby np. rozwiązać nagły kryzys. Czym innym jest jednak nagminne spędzanie tylu godzin w pracy.

Granice wytrzymałości

Chroniczne przepracowanie nie pomoże w zwiększeniu wydajności i lepszym wykonywaniu obowiązków. Dlaczego więc ludzie w dalszym ciągu tak postępują? Dlaczego nie potrafią powiedzieć „stop”? Powodów może być kilka. Po pierwsze – niewiedza. Większość nie zdaje sobie sprawy z negatywnych skutków przepracowania. Po drugie – sceptycyzm. Być może zainteresowani zapoznali się z badaniami, ale nie przyjmują do wiadomości ich wyników (lub nie chcą podjąć działań będących ich wynikiem). Po trzecie – często połączenie zachęt finansowych, siły autorytetów oraz głęboko zakorzenionych potrzeb psychologicznych tworzy mieszankę, która jest zbyt oszałamiająca, aby się jej przeciwstawić.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Praca po godzinach szkodzi twojej efektywności »

Czym bycie pracoholikiem różni się od długich godzin pracy i jak wpływa to na zdrowie 

Nancy P. Rothbard , Lieke ten Brummelhuis

Ogólnie zakładamy, że nadmiar pracy szkodzi zdrowiu. Nie wiadomo jednak, co dokładnie jest niezdrowego w pracoholizmie.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco

Odblokuj wszystko!

Trzy tytuły – trzy perspektywy HBRP.pl, ICAN.pl, MITSMR.pl
31 szkoleń z certyfikatem online ICAN Business Advisor
Webinaria kryzysowe Wideo i LIVE

Najpopularniejsze tematy