X
Zdobądź pewne komepetencje w niepewnych czasach
30 szkoleń tematycznych online.
Nawet 5 szkoleń w cenie 1!
87,6% zadowolonych klientów
Kup >>
300 od 59

Kilka lat temu wpadliśmy na znakomity pomysł, który miał wzbogacić naszą ofertę rozwoju przywództwa; sądziliśmy, że będzie on atrakcyjny dla każdego. Przeprowadziliśmy badanie, które wykazało, że ludzie biorący udział w programach samorozwojowych odnoszą o wiele większe sukcesy, kiedy towarzyszy temu dodatkowe wsparcie. Stworzyliśmy więc aplikację, która miała być instrumentem takiego wsparcia. Ludzie mogliby wprowadzić do niej swoje cele rozwojowe, a aplikacja wysyłałaby im raz w tygodniu − albo co miesiąc − powiadomienia, pytając, jak sobie radzą, by zmotywować ich do systematyczności i konsekwencji. Zainwestowaliśmy w ten produkt wiele czasu i pieniędzy.

Okazało się jednak, że ludzie nie lubią otrzymywać e‑maili − bardziej ich irytowały, aniżeli motywowały. Niektórzy wymyślili sobie nazwę na tego typu aplikacje: nagware, czyli dręczykacja. Nie trzeba chyba mówić, że nasz produkt nigdy nie osiągnął sukcesu, na jaki liczyliśmy. Zastanawiając się nad decyzjami, które doprowadziły nas do tych rozczarowujących rezultatów, zadaliśmy sobie pytanie: co sprawia, że ludzie działający w jak najlepszej wierze podejmują złe decyzje?

Od razu nasuwało się kilka możliwości − ludzie podejmują złe decyzje, kiedy pracują pod dużą presją czasu, albo kiedy nie mają dostępu do wszystkich istotnych informacji (chyba że tłumaczą się z decyzji przed przełożonym, wtedy okazuje się, że to ktoś inny zawinił).

Chcieliśmy jednak uzyskać bardziej obiektywną odpowiedź. Dążąc do odkrycia podstawowej przyczyny podejmowania błędnych decyzji, przeprowadziliśmy 360‑stopniową ocenę danych pochodzących od ponad 50 tys. liderów, porównując tych, którzy podejmowali złe decyzje, z tymi, którzy byli postrzegani jako autorzy dobrych decyzji. Przeprowadziliśmy analizę czynnikową zachowań, by uchwycić statystyczną prawidłowość odróżniającą najlepszych decydentów od najsłabszych. Jak się okazuje, błędne decyzje są konsekwencją podążania jedną z dziewięciu ścieżek zachowań. Zostały one uporządkowane, poczynając od najistotniejszej. Oto one.

1. Lenistwo

Odnosi się do zaniedbań, jeżeli chodzi o sprawdzanie informacji, podejmowanie inicjatyw, weryfikowanie założeń czy gromadzenie dodatkowych danych. Krótko mówiąc, takie osoby były postrzegane jako nieudolne w pracy i niechętne do większego angażowania się. Opierały się na wcześniejszych doświadczeniach i kreśliły prognozy wyników, posługując się danymi, które były już nieaktualne.

2. Nieuwzględnianie możliwości wystąpienia nieoczekiwanych zdarzeń

Nieustanne zastanawianie się nad możliwością wystąpienia jakichś negatywnych zdarzeń w naszym życiu jest czynnością zniechęcającą, więc większość ludzi zakłada, że do najgorszego nie dojdzie. Niestety dochodzi dość często. Ludzie umierają, rozwodzą się, ulegają wypadkom. Rynki się załamują, ceny lecą na łeb na szyję, a przyjaciele potrafią być nielojalni. Wiele badań wskazuje na to, że jeżeli ludzie zastanowiliby się nad tym, co może pójść źle, zwykle dobrze radziliby sobie z przewidywaniem problemów. Najczęściej jednak ludzie tak bardzo są zadowoleni z podejmowanych decyzji, że nigdy nie widzą potrzeby przeprowadzenia najprostszej analizy due‑diligence.

3. Niezdecydowanie

Na przeciwległym biegunie postaw znajduje się niezdecydowanie. Kiedy zderzamy się ze złożonością decyzji, która ma się opierać na wciąż zmieniających się danych, łatwo ugrzęznąć w analizach, prosić o jeszcze jedno sprawozdanie przed podjęciem decyzji. Kiedy sprawozdania i analizy zajmują więcej czasu, niż przewidywano, słabi decydenci ociągają się, aż w końcu okno możliwości się zamyka. Aby wziąć pod uwagę dane, odpowiedzialnie rozważyć możliwe konsekwencje, a następnie wykonać ruch, potrzebna jest odwaga. Niejednokrotnie ociąganie się z podjęciem decyzji jest nawet gorsze od podjęcia złej decyzji. Osoby najsilniej paraliżowane lękiem to te, które uważają, że jeden błąd może zrujnować ich karierę, więc starają się unikać wszelkiego ryzyka.

4. Bycie zakładnikiem przeszłości

Niektórzy ludzie podejmują złe decyzje, ponieważ posługują się wciąż starymi, tymi co zawsze, danymi i procesami. Takie osoby są przyzwyczajone do starych metod, które sprawdziły się w przeszłości i raczej nie poszukują nowych, które mogłyby przynieść lepszy skutek. Wolą zło, które już znają. Kiedy jednak − a zdarza się to bardzo często − decyzja jest skazana na porażkę, wynika to z faktu posłużenia się starym procesem, opartym na nieaktualnych założeniach. Osoby słabsze w podejmowaniu decyzji, kiedy posługują się sprawdzonymi metodami, zapominają o tym kłopotliwym fakcie.

5. Brak odniesienia do strategii

Złe decyzje są niekiedy konsekwencją nieuzgodnienia rozwiązania problemu z ogólną strategią. W obliczu braku jasnej strategii, która tworzy kontekst, wiele rozwiązań może sprawiać wrażenie sensownych. Kiedy zestawi się je z założeniami jasno określonej strategii, szybko zauważymy, które z nich są najlepsze.

6. Nadmierne uzależnienie

Niektóre decyzje w ogóle nie zapadają, gdyż jedna osoba czeka na decyzję innej, a ta na jeszcze kogoś innego albo na jakieś informacje. Skuteczni decydenci znajdują sposób na to, by działać niezależnie, kiedy wymaga tego sytuacja.

7. Izolacja

Niektórzy z liderów czekają na informacje, ponieważ nie zadbali o to, by nadeszły one we właściwym czasie, albo nie nawiązali relacji, które umożliwiłyby im skorzystanie z cudzej wiedzy, kiedy tego potrzebują. Wszystkie nasze badania (i też wiele nie naszych) poświęcone efektywnemu podejmowaniu decyzji pokazują, że włączanie innych z odnośną wiedzą czy doświadczeniem podnosi jakość decyzji. To żadna nowość, ale pytanie: dlaczego? Ludziom czasami brakuje umiejętności pracy w oparciu o sieci kontaktów, tak, by mogli dotrzeć do potrzebnej im informacji. Niestety za błędne decyzje muszą już sami ponieść odpowiedzialność.

8. Brak technicznego rozeznania

Dzisiejsze organizacje są bardzo złożone i nawet najlepsi liderzy nie mają dostatecznego rozeznania technicznego, by móc w pełni ocenić wielowymiarowe zagadnienia. Kiedy brakuje im nawet podstawowej wiedzy, ogólnej czy specjalistycznej, nie są w stanie ocenić, czy dana decyzja jest genialna, czy wręcz odwrotnie. Z naszych doświadczeń wynika, że najlepsi menedżerowie posiadają ogromną wiedzę merytoryczną. A jeżeli brak im rozeznania w kwestiach technicznych, by mogli zrozumieć konsekwencje podejmowanych decyzji, starają się znaleźć osobę, która może im w tym pomóc.

9. Brak komunikacji w kwestii tego, co, gdzie, kiedy i jak będzie wykonywane w ramach podjętej decyzji

Niektóre dobre decyzje stały się złymi decyzjami, ponieważ ludzie ich nie rozumieli − albo nawet o nich nie wiedzieli. Fakt podjęcia decyzji wraz z jej uzasadnieniem i przewidywanymi następstwami należy podać do wiadomości − jest to niezwykle istotne działanie z punktu widzenia sukcesu wdrożenia.

Czekanie na innych. Brak właściwych danych we właściwym czasie. Niezrozumienie otrzymanych informacji wskutek braku właściwych umiejętności. Niezrozumienie, że coś, co sprawdzało się w przeszłości, dziś może zawieść. Brak świadomości, kiedy należy podejmować decyzję w sytuacji braku wszystkich istotnych informacji, a kiedy czekać na dalsze dane. Nic dziwnego, że dobrym menedżerom zdarza się podejmować błędne decyzje. Ścieżka, która wiedzie do podjęcia właściwej decyzji, jest wąska i dość kręta. Jednak unikając opisanych powyżej pułapek, każdy lider może zwiększyć swoją efektywność decyzyjną.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jak podejmować dobre decyzje? »

Podejmowanie lepszych decyzji 

Thomas H. Davenport

Do tej pory podejmowanie decyzji biznesowych rzadko bywało przedmiotem systematycznych analiz. Być może dlatego firmy dokonały w ostatnim czasie zdumiewająco wielu złych wyborów. W książkach biznesowych można znaleźć wiele koncepcji dotyczących procesu decyzyjnego, ale firmy nie kwapią się z zastosowaniem zawartych w nich zaleceń. Autor artykułu twierdzi, że przyszedł czas, by organizacje skupiły uwagę na podejmowaniu decyzji. Służą temu proponowane przez niego cztery kroki:

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że interesują cię treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia dajemy ci sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Sprawdź hbrp.pl/newsletter.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Cieszymy się, że jako zalogowany użytkownik sięgasz po praktyczne treści dostarczane przez „Harvard Business Review Polska”. Każdego dnia staramy się wyposażać cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Zostań prenumeratorem HBRP i ciesz się wiedzą bez ograniczeń. Sprawdź na hbrp.pl/prenumerata.

Dziękujemy, że jesteś z nami! Jako prenumerator „Harvard Business Review Polska” wiesz, że każdego dnia wyposażamy cię w sprawdzone rozwiązania problemów biznesowych. Nie chcesz przegapić żadnej praktycznej wskazówki? Zapisz się na nasz newsletter! Więcej na hbrp.pl/newsletter.

Powiązane artykuły


Bądź na bieżąco


Najpopularniejsze tematy